Raşitizm, D vitamini yetersizliğine bağlı olarak kemiklerde kalsiyum ve fosfor depolanmasındaki problemle açığa çıkan bir kemik hastalığıdır. D vitamini eksikliğinden kaynaklanan raşitizm her yaşta görülebileceği gibi daha çok gelişim...
Raşitizm, D vitamini yetersizliğine bağlı olarak kemiklerde kalsiyum ve fosfor depolanmasındaki problemle açığa çıkan bir kemik hastalığıdır. D vitamini eksikliğinden kaynaklanan raşitizm her yaşta görülebileceği gibi daha çok gelişim aşamasında bebeklerde ve çocuklarda görülür. Kemik zayıflığı olarak da adlandırılır. Kemik oluşumunun tam olmaması nedeniyle tedavisi geciktirilmiş, ihmal edilmiş vakalarda kol ve bacak kemikleri gibi uzun kemiklerde şekil bozukluğu meydana getirir.
BELİRTİLER
D vitamini kemiklerin güçlenmesini sağlamaktadır. Raşitizm bebeklerde kasılma, başın sürekli sağa ve sola çevrilmesi, kaburgalarda yuvarlak çıkıntılar, 18 aydan sonra bıngıldakların kapanmaması, kafa kemiklerinde yumuşama, geç oturma ve yürüme, bacaklarda eğrilik, göğüs kemiklerinin içe veya öne doğru çıkması, kamburluk, bel kemiğinde eğrilik gibi belirtiler ile ortaya çıkar.
Anne sütünde yeterli D vitamini olmadığı için, mutlaka bebeklere doğumu izleyen ilk günlerden itibaren D vitamini verilmesi gerekir. Raşitizm sadece D vitamini eksikliğinden kaynaklanmaz. Besinlerle yeterli derecede D vitamini alınamaması, yeterince güneşe çıkılmaması, alınan D vitamininin bazı hastalıklar nedeniyle emilememesi veya D vitamininin kalıtsal metabolizma bozukluğu olduğu durumlarda da raşitizm ortaya çıkabilmektedir.
Çocukların güneşten faydalanabilmeleri için camın arkasından değil, mutlaka direkt güneş ışığına maruz kalmaları gerekmektedir. Güneş ışığı D vitamini yapımını arttırdığı için her gün çocukların en az 15-20 dakika güneşe çıkarılmaları gerekmektedir.
D VİTAMİNİNİN FAYDALARI
D vitamini kalsiyumun kemiklerde depolanmasını ve taşınmasını sağlar. D vitamini yüksek dozda ve kısa süreli olarak verildiğinde, kemikten kalsiyumun taşınması artar, düşük dozda ve uzun süreli verildiğinde ise yeterli kalsiyum ve fosfor sağlayarak kemik oluşumunu arttırır. D vitamini bu nedenle diş ve kemik gelişiminde çok önemlidir.
HANGİ BESİNLERDE BULUNUR?
D vitamini başlıca hayvansal besinlerde bulunur. Tereyağı, süt, peynir, balık ve karaciğer başlıca D vitamini kaynaklarıdır. D vitamini, D2 vitamini şeklinde bitkilerde de bulunur. Ancak sadece hayvansal gıdalardan alınan D3 vitamini vücutta depolanır.
Hastalığın önlenmesi için, hamilelik ve emzirme döneminde annenin günde 10–30 dakika direk güneş ışığı alması gerekir. Çocuk her gün güneşe çıkarılmalı, sonbahar ve kış aylarında ek vitamin ve her gün kalsiyumdan zengin besinler verilmelidir.
Kış mevsiminde daha dikkatli olunmalı ve bunun için özellikle kadınların yeterli şekilde güneşlenmeleri gerekir. Kış aylarında güneş ışınları daha az geldiği için kadınların daha fazla D vitamini almaları gerekir.
D vitamini eksikliğinde diş çıkması da gecikebilir. Bu nedenle dişlerini çıkarmakta geciken tüm çocuklarda D vitamini verilmesinin yararı olduğu inanışı yaygındır. Diş iğnesi adı ile hekim önerisi dışında kullanılan yüksek doz D vitamini iğneleri D vitamini zehirlenmesinin ciddi sonuçlarına neden olabilir. Diş çıkmasında gecikmenin çok değişik nedenleri olabilir. D vitamini eksikliği bunlardan sadece biridir. Altta yatan esas neden bilinmeden diş çıkması geciken her çocuğa yüksek doz D vitamin verilmesi yanlıştır.
