“Zor olan kilo vermek değil, korumak.”
Bu cümle çoğu kişinin kendi deneyimiyle doğruladığı bir gerçek.
Aylarca emek verilip verilen kiloların, kısa sürede geri gelmesi ise sürecin en zorlayıcı kısmı.
Peki neden kilo vermek bu kadar zorken, geri almak bu kadar kolay?
Çünkü vücut için kilo vermek “olağan”, kilo kaybetmek ise bir “tehdit”tir.
1. Vücut kilo kaybını korumak istemez
Kilo verildiğinde vücut bunu bir eksiklik olarak algılar.
Enerji harcamasını azaltır, daha az yakmaya başlar ve yeniden kilo almayı kolaylaştırır.
2. Metabolizma yavaşlar
Diyet sürecinde metabolizma hızı düşer.
Diyet bittikten sonra eski yeme düzenine dönüldüğünde, vücut artık daha az yakan bir sistem haline gelmiştir.
Bu da hızlı kilo artışına zemin hazırlar.
3. Açlık hormonları artar
Kilo kaybı sonrası ghrelin (açlık hormonu) artar, leptin (tokluk hormonu) azalır.
Bu durum daha fazla yeme isteği ve daha az tokluk hissi yaratır.
4. Eski alışkanlıklar geri döner
Diyet süreci çoğu zaman geçici görülür.
Hedefe ulaşıldığında eski beslenme düzenine dönmek, verilen kiloların geri gelmesinin en yaygın nedenidir.
5. Hızlı verilen kilo hızlı geri gelir
Kısa sürede verilen kilolar genellikle sürdürülebilir değildir.
Bu süreçte kaybedilen sadece yağ değil, su ve kas da olabilir.
Sonrasında vücut bu açığı hızla kapatmaya çalışır.
6. Psikolojik baskı ters etki yaratır
Katı diyetler ve yasaklar, bir süre sonra kontrol kaybına neden olabilir.
“Nasıl olsa bozdum” düşüncesi, sürecin tamamen bırakılmasına yol açabilir.
Peki bu döngü nasıl kırılır?
• Diyet değil, sürdürülebilir düzen kurulmalıdır
Geçici çözümler yerine uzun vadede uygulanabilir bir beslenme modeli oluşturulmalıdır.
• Kilo verme hızı kontrollü olmalıdır
Yavaş ve dengeli kilo kaybı, geri alım riskini azaltır.
• Kas kütlesi korunmalıdır
Direnç egzersizleri ve yeterli protein alımı, metabolizmanın korunmasına yardımcı olur.
• Eski alışkanlıklar yerine yenileri yerleşmelidir
Kilo koruma süreci, kilo verme sürecinin devamı olarak görülmelidir.
• Süreç “bitti” olarak görülmemelidir
Kilo verme bir hedef değil, bir geçiş sürecidir. Asıl önemli olan, o kiloyu koruyabilmektir.
Kilo alıp verme döngüsü çoğu zaman irade eksikliği değil, yanlış kurulan sistemlerin sonucudur.
Doğru sistem kurulduğunda, verilen kilonun kalıcı olması da mümkün hale gelir.