Türkiye'de milyonlarca çalışanı ilgilendiren asgari ücret sisteminde köklü bir değişikliğe gidilebileceği öne sürüldü. Sabah gazetesinin aktardığı iddialara göre, ekonomi yönetimi tek tip asgari ücret yerine bölgesel ve sektörel kriterleri temel alan yeni bir formül üzerinde hazırlık yapıyor. Mevcut sistemde tüm illerde ve iş kollarında aynı uygulanan taban ücretin, şehirlerin yaşam maliyetleri ve sektörlerin üretim giderlerine göre farklılaştırılması hedefleniyor.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile ilgili kurumların koordinasyonunda yürütüldüğü belirtilen çalışmalar henüz taslak aşamasında bulunuyor. Yetkililer, şu an için kesinleşmiş bir karar olmadığını, temel amacın çalışanların alım gücünü korurken işverenlerin maliyet baskısını hafifletmek olduğunu vurguluyor.
DÜNYADAKİ UYGULAMALAR İNCELENİYOR
Yeni model arayışında sadece yurt içi ekonomik veriler değil, küresel örnekler de masaya yatırılıyor. Haberde yer alan bilgilere göre, ABD'de federal asgari ücretin yanı sıra eyaletler ve şehirler kendi taban ücretlerini belirleyebiliyor. Japonya'da 47 idari birim için ayrı rakamlar uygulanırken, en yüksek ücret başkent Tokyo'da veriliyor. Kanada, Çin, Hindistan ve Meksika'da da eyalet veya bölge bazlı farklı ücret sistemleri uygulanıyor.
Avrupa'da ise Almanya ulusal yasal asgari ücretin yanında toplu sözleşmelerle sektörel farklar yaratırken, İtalya ve Avusturya gibi ülkelerde yasal bir ulusal sınır bulunmuyor; maaşlar tamamen sektörel sözleşmelerle belirleniyor. Belçika'da da ulusal taban ücretin üzerine çıkan sektörel anlaşmalar öne çıkıyor.
BÖLGESEL MODEL NE ANLAMA GELİYOR?
Uygulamanın hayata geçmesi halinde, Türkiye'nin farklı coğrafyalarındaki yaşam maliyeti uçurumları maaşlara yansıyabilecek. Özellikle İstanbul gibi büyükşehirler ile Antalya ve Alanya gibi barınma maliyetlerinin yüksek olduğu turizm bölgelerinde, kırsal illere kıyasla daha yüksek bir taban ücretin belirlenmesi muhtemel etkiler arasında değerlendiriliyor.
Aynı zamanda turizm, tarım ve sanayi gibi farklı dinamiklere sahip iş kollarında sektörel asgari ücretlerin uygulanması durumunda, bölgesel ekonomilerin bu değişimden doğrudan etkileneceği öngörülüyor. Olası bir yasal düzenleme öncesinde işçi ve işveren sendikalarının görüşlerinin alınarak nihai yol haritasının çizilmesi planlanıyor.
