Alzheimer'ın erken teşhisinde umut veren gelişme

Alanya Uyku Merkezi küresel araştırma ağına seçildi

İçeriği Görüntüle

SİNSİ İLERLEYEN HASTALIKTA ERKEN TEŞHİS UMUDU
Bilişsel açıdan sağlıklı olan ancak kanında p-tau217 adı verilen bir biyobelirteç seviyesi yüksek çıkan yaşlı yetişkinlerin, beş yıl içinde erken demans belirtileri gösterme olasılığının yaklaşık yüzde 38 daha fazla olduğu tespit edildi. Yeni bir çalışmaya göre, 10 yıllık süreçte bu risk yüzde 78'e kadar çıkıyor; ancak araştırmacılar bu uzun vadeli verilerin henüz o kadar güçlü olmadığını belirtiyor. Harvard Tıp Okulu'nda nöroloji doçenti ve araştırmanın başyazarı Rachel Buckley, "Bu sonuçlar bize, gelecekte bir kişinin bireysel bilişsel bozulma riskini anlamak için p-tau217 kan testlerini gerçekten kullanabileceğimizi gösteriyor" dedi. Geleneksel olarak Alzheimer teşhisi koymak, PET taramaları veya belden sıvı alma gibi pahalı ve invaziv yöntemler gerektiriyordu. Ancak Buckley, ‘p-tau217’ seviyelerini ölçen kan testlerinin, beyindeki yapışkan beta-amiloid plaklarının birikimini "güçlü bir şekilde öngördüğünü" belirtiyor. Beyinde iltihaplanmayı tetikleyen ve nöronlar arasındaki iletişime zarar veren bu amiloid plakları, hafıza kaybı veya zihinsel gerileme başlamadan onlarca yıl önce, hatta insanlar henüz 30'lu ve 40'lı yaşlarındayken bile birikmeye başlayabiliyor.
BEYİNDEKİ ‘YANGINI’ BAŞLATAN KIVILCIM
Beyindeki beta-amiloid seviyeleri yükseldikçe, ‘tau’ adı verilen protein yumakları beyin hücrelerinin içinde toplanmaya başlıyor. Bu durum nöronların çökmesine ve ölmesine yol açıyor. Hafıza yerine karar verme ve planlama gibi yürütücü işlevlere zarar veren frontotemporal demans (ön lob bunaması) gibi bazı hastalıklarda ise bu yumaklar, amiloid varlığı olmadan da birikebiliyor. Bu testler şu an için zihinsel açıdan tamamen sağlıklı kişilere önerilmiyor; ancak uzmanlar hafif bilişsel bozukluk veya daha ileri düzeyde demans belirtileri gösteren kişilerde bu testi kullanabiliyor.
KAN TESTLERİ PRATİKTE NASIL KULLANILACAK
Florida'daki Nörodejeneratif Hastalıklar Enstitüsü Araştırma Direktörü Dr. Richard Isaacson, Alzheimer kan testlerinden elde edilen bilgilerin son derece değerli olduğunu ancak sonuçların tek başına teşhis yöntemi olarak kullanılmaması gerektiğini belirtiyor.
Isaacson, "Asla tek başına bir p-tau217 testi istemem. Neden mi? Birincisi, bu test size genellikle çok karmaşık olan biyolojik tablonun sadece küçük bir parçasını söyler" diyerek hastalarında p-tau217 sonuçlarını doğrulamak için birden fazla kan ve bilişsel test uyguladığını açıkladı. Isaacson "Ayrıca tek bir test istemek, yalancı pozitiflik (yanıltıcı sonuç) gibi anlam taşımayan sonuçların çıkma ihtimalini artırır. Bir kişinin soğuk algınlığı geçirmesi veya böbrek fonksiyon bozukluğunun olması bile sonuçları bozabilir” dedi.