Alanya'nın ısısını 3 derece düşürecek ağaçlandırma önerisi
Alanya'nın ısısını 3 derece düşürecek ağaçlandırma önerisi
İçeriği Görüntüle

AVRUPA’NIN kendi topraklarında istemediği plastik çöplerin Türkiye’ye getirilerek Adana ve Mersin’de yaklaşık 140 tesiste işlendiği, süreç sonunda ise atıkların denetimsiz biçimde Akdeniz’e bırakıldığı bilimsel araştırmalarla ortaya konuldu. Kıyı akıntılarıyla turizmin başkenti Antalya ve Alanya sahillerine kadar ulaşan bu kirlilik; deniz canlılarını, balık stoklarını, kıyı ekosistemini, tarım alanlarını ve turizm potansiyelini doğrudan hedef alıyor. Bölgedeki sektör temsilcileri ve yerel yönetimler yaşanan duruma tepki gösterirken, İYİ Parti Grup Başkanvekili Uğur Poyraz, konuyu Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) gündemine taşıdı.
TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI’NA YÖNELTİLEN SORULAR
Poyraz, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması talebiyle hazırladığı önergede, kirliliğin tarım ve su ürünleri üzerindeki tahribatına dikkat çekti. Poyraz, şu soruların yanıtlanmasını istedi: Plastik atık kirliliğinin Akdeniz’deki balık stokları, deniz biyoçeşitliliği ve su ürünleri yetiştiriciliği üzerindeki etkilerine dair bakanlıkça herhangi bir bilimsel araştırma veya izleme çalışması yapılmış mıdır?
Son beş yılda Akdeniz kıyılarında, özellikle Adana, Mersin ve Antalya-Alanya sahillerinde avlanan balıklarda mikroplastik birikimine ilişkin tespitler var mıdır? Varsa hangi türlerde ve ne oranda saptanmıştır? Plastik kirlilik nedeniyle balıkçılık sektöründe yaşanan verim kaybı, av yasakları veya ekonomik zararlara ilişkin Bakanlığın elinde veri bulunmakta mıdır?
Kıyı akıntılarıyla taşınan plastik atıkların deniz çayırları, mercan oluşumları ve üreme alanları üzerindeki tahribatı konusunda ne tür koruma ve rehabilitasyon çalışmaları planlanmaktadır?
Plastik atık ithalatının ve deşarjının tarım topraklarına, sulama sularına ve kıyı tarım alanlarına olası etkileri değerlendirilmiş midir?
Bu kirliliğin önlenmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında yürütülen ortak çalışmalar nelerdir?
Balıkçıların ve su ürünleri üreticilerinin uğradığı zararların tazminine yönelik herhangi bir destek veya telafi mekanizması düşünülmekte midir?
KÜLTÜR VE TURİZM BAKANLIĞI’NA YÖNELTİLEN SORULAR
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un yanıtlaması istemiyle verilen önergede ise turizm sektörünün karşı karşıya olduğu riskler vurgulandı. Poyraz, önergesinde şu ifade ve sorulara yer verdi: Plastik kirliliğin turizmin başkenti Antalya’nın Alanya ilçesi başta olmak üzere Akdeniz turizm sahillerindeki görüntü kirliliği, koku ve plaj kalitesi üzerindeki etkilerine dair Bakanlıkça herhangi bir tespit veya rapor hazırlanmış mıdır?
Son yıllarda Akdeniz sahillerinde turist şikâyetleri, iptal oranları veya olumsuz destinasyon yorumlarında plastik kirlilik kaynaklı artış gözlemlenmiş midir?
Plastik atık kirliliğinin turizm gelirleri üzerindeki olası ekonomik kaybı Bakanlıkça hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa yıllık tahmini zarar ne kadardır?
"Mavi Bayraklı" plajların bu kirlilikten etkilenmemesi için ne tür önlemler alınmakta ve izleme çalışmaları yapılmaktadır?
Uluslararası turizm piyasasında Türkiye’nin “çöp ithal eden ülke” algısına düşmemesi için bakanlıkça yürütülen tanıtım ve kriz yönetimi çalışmaları nelerdir?
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında plastik kirliliğin turizme etkilerini azaltmaya yönelik ortak bir eylem planı bulunmakta mıdır?
Plastik atık ithalatının turizm sektörü açısından yarattığı riskler nedeniyle bu ithalatın yasaklanması veya kısıtlanması yönünde Bakanlar Kurulu’na veya ilgili bakanlıklara herhangi bir görüş veya talep iletilmiş midir?
ÇEVRE, ŞEHİRCİLİK VE İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ BAKANLIĞI’NA YÖNELTİLEN SORULAR
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’un yanıtlaması talebiyle hazırlanan önergede, denetimsiz tesislerin faaliyetleri ve yasal süreçler gündeme getirildi. Poyraz şu hususların açıklığa kavuşturulmasını talep etti: Avrupa ülkelerinden plastik atık ithalatının derhal, tam ve süresiz olarak yasaklanması yönünde herhangi bir çalışma veya karar alınmış mıdır? Alınmışsa içeriği nedir, alınmamışsa neden alınmamıştır?
Adana ve Mersin başta olmak üzere plastik atık işleyen yaklaşık 140 tesisin son bir yıl içinde kaç kez denetlendiği, bu denetimlerde ne kadar idari para cezası kesildiği ve kaç tesisin ruhsatının iptal edildiği nedir? Denize atık deşarj ettiği tespit edilen tesisler hakkında 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında hangi cezai ve idari işlemler uygulanmıştır? Bu tesislerin isimleri ve uygulanan yaptırımlar nelerdir? Kıyı akıntılarıyla taşınan plastik kirliliğin Alanya ve diğer Akdeniz sahillerindeki etkisini izlemek üzere ortak bir izleme ve denetim komisyonu kurulması planlanmakta mıdır? Planlanıyorsa ne zaman faaliyete geçecektir? Yapılan bilimsel araştırmalar Bakanlık tarafından incelenmiş midir?
Çöp ithalatından elde edilen gelir ile turizm sektörü, balıkçılık ve halk sağlığı üzerinde oluşacak uzun vadeli ekonomik ve ekolojik zararlar Bakanlıkça hesaplanmış mıdır? Hesaplanmışsa sonuçları nedir?
TİCARET BAKANLIĞI’NA YÖNELTİLEN SORULAR
Ticaret Bakanı Ömer Bolat’ın yanıtlaması istemiyle sunulan son önergede ise ekonomik veriler ve dış ticaret politikaları masaya yatırıldı. Poyraz, şu soruları yöneltti:
2023, 2024, 2025 ve 2026 (ilk 6 ay) yıllarında Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye ithal edilen plastik atık miktarı ton cinsinden nedir? En fazla ithalat yapılan ülkeler hangileridir?
Plastik atık ithalatından elde edilen toplam gümrük vergisi, KDV ve diğer kamu gelirleri yıllara göre ne kadardır?
Plastik atık ithalatının tamamen yasaklanması veya ciddi şekilde kısıtlanması yönünde Bakanlıkça herhangi bir çalışma başlatılmış mıdır? Başlatılmışsa hangi aşamadadır?
İthal edilen plastik atıkların nihai bertarafı ve çevreye zarar vermeden işlenmesi konusunda Ticaret Bakanlığı ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı arasında ne tür bir koordinasyon ve denetim mekanizması bulunmaktadır?
Plastik atık ithal eden firmalara yönelik son üç yılda kaç adet idari yaptırım uygulanmış, kaç firmanın ithalat yetkisi iptal edilmiş veya askıya alınmıştır?
Plastik atık ithalatının turizm sektörü, balıkçılık ve Akdeniz ekosistemi üzerindeki olumsuz etkileri nedeniyle doğabilecek ekonomik kayıplar Bakanlıkça değerlendirilmiş midir? Değerlendirilmişse sonuçları nelerdir?
Avrupa Birliği’nin kendi içinde uyguladığı plastik atık ihracat kısıtlamalarına karşılık, Türkiye’nin “çöp ithalatçısı” konumuna düşmemesi için ne gibi önlemler alınmaktadır?
Poyraz’ın sorduğu sorulara bakanlıkların vereceği cevaplar bölgede merakla beklenirken, sorunun çözülmesi için sivil toplum kuruluşları (STK) ve yerel yönetimler de tepkilerini sürdürüyor. (Sudi ÇANDIR)

Kaynak: Haber Merkezi