YAKLAŞIK iki yıl önce yine bu sütunlardan duyurmuştuk. 2020 yılında yürürlüğe giren ama Alanya gündeminde hak ettiği yeri bir türlü bulamayan sessiz bir devrim vardı: "Kırsal Mahalle" düzenlemesi. Geçtiğimiz günlerde vergi ve su muafiyetlerinin sona ermesiyle 68 mahalle muhtarımızın bir araya gelerek seslerini yükseltmesi, bu konunun ne kadar hayati olduğunu bir kez daha kanıtladı. Sonrasında beni arayan muhtarlarımızla yaptığım görüşmelerde şunu fark ettim: Mesele hâlâ tam anlaşılamamış. Kimisi "Hizmet alamayız" diye korkuyor, kimisi "Biz zaten köyüz" sanıyor. Gelin, bu düğümü tane tane çözelim.
"Zaten köy değil miyiz?" diyenlere acı gerçek önce şunu netleştirelim: 2012'deki Büyükşehir Yasası ile Alanya’nın merkezindeki Güllerpınarı Mahallesi neyse, en uzak dağ köyümüz de hukuki olarak o oldu. Kâğıt üzerinde köylerimiz "mahalle" oldu; haliyle vergisi de su faturası da şehir merkeziyle eşitlendi. Ama hayatın gerçeği bu değil! Kırsaldaki çiftçinin imkanlarıyla şehir merkezindekiler bir olur mu? İşte 7254 Sayılı Kanun, bu adaletsizliği gidermek için "Kırsal Mahalle" hakkını getirdi. Muhtarlarımızın en büyük korkusu: "Belediye hizmeti kesilir mi?"
Hemen söyleyeyim; asla kesilmez! Kırsal mahalle olmanız, belediyenin o mahalleden elini çekmesi demek değildir. Nasıl ki belediye seçimlerinde oy kullanmaya devam edecekseniz, hizmet alma hakkınız da sonuna kadar devam edecek. Bu düzenleme bir "hizmet kısıtlaması" değil, aksine köylüyü koruyan bir mali kalkandır.
Peki, kırsal mahalle olursanız cebinize ne kalacak?
Eğer mahalleniz "Kırsal Mahalle" statüsü kazanırsa, cebinizi rahatlatacak şu dev avantajlar devreye girecek: Emlak Vergisi Muafiyeti: Mesken olarak kullandığınız evleriniz, ahırlarınız ve tarım arazileriniz emlak vergisinden muaf olacak. Artık "Tarlamın vergisi kaç para?" diye düşünmeyeceksiniz. Ucuz su: İçme ve kullanma suyunuz; konutlar için merkezdeki en düşük tarifenin yüzde 25’ini, iş yerleri için yüzde 50’sini geçemeyecek. Yani şehirli 100 lira ödüyorsa, kırsaldaki konut sadece 25 lira ödeyecek.
Harc Muafiyetleri: Köyünde ev yapmak isteyen amcam, teyzem artık bina inşaat harcı ve imarla ilgili o ağır harçları ödemeyecek. Diğer vergi ve katılma paylarında da yüzde 50 indirim yapılacak.
Esnafa Destek: Gelir vergisinden muaf olan veya basit usuldeki esnafımız, iş yerleri için emlak vergisi ödemeyecek. Ticari ve turistik tesisler için ise yüzde 50 indirim uygulanacak. (Not: Bilanço esasına göre defter tutan büyük işletmeler bu indirimlerden yararlanamayacak; amaç küçük esnafı ve köylüyü korumak!)
Yol haritası belli: Önce Alanya, sonra Antalya
Peki, bu haklar gökten zembille mi inecek? Hayır. 7254 Sayılı Kanun’un 10. Maddesi açıkça yolu tarif ediyor: Önce mahalle muhtarı ve mahalle halkı talep edecek.
Alanya Belediye Meclisi kararı alıp teklifini hazırlayacak.
Dosya Antalya Büyükşehir Belediye Meclisi’ne gidecek ve en geç 90 gün içinde onaylanacak.
Özetle değerli dostlar; kırsal mahalle olmak "geriye gitmek" değil, üretimden kopan köylüyü yeniden ayağa kaldırmak için verilmiş bir haktır. Mahallenin sosyo-ekonomik durumu, merkeze uzaklığı ve yapılaşması zaten bu statüyü hak ettiğinizi gösteriyor.
Başta Muhtarlar Derneği Başkanı Rüştü Vural olmak üzere tüm kırsal mahallelerimizin muhtarlarına sesleniyorum: Dilekçenizi verin, hakkınızı arayın. Köylümüzün toprağında kalması, üretim yapabilmesi için bu maliyet yükünden kurtulması şarttır.
Ve bu yöntemin dışında ASAT, elektrik idaresi gibi kurumlara dilekçe vererek indirim talebiniz asla karşılık bulmaz; çünkü devlet bir hakkı yasayla verir veya alır. Bu büyük bir fırsat ancak dolambaçlı yollarla, siyasi kulislerle bir çözüm yok. Vereceğiniz resmi bir dilekçeyle bu sorunu kökten çözmeniz mümkün.
Esen kalın...