Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), aylık alan emekliler ve hak sahipleri için yeni bir tahsilat uygulamasını devreye aldı. Sözcü Gazetesi'nin aktardığı bilgilere göre, kişilerin geçmiş dönemlere ait birikmiş prim borçları artık herhangi bir icra takibi başlatılmadan doğrudan maaşlardan kesilecek. Bu işlem için borçlunun rızası aranmayacak.
Yasal düzenlemelere göre maaşlardan en fazla yüzde 25 oranında kesinti yapılmasına izin verilirken, SGK bu oranı uygulamada standart olarak yüzde 10 seviyesinde tutacak. Birden fazla aylık alan kişilerin her bir aylığından ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti yapılabilecek.
KİMLERİN MAAŞINDAN KESİNTİ YAPILACAK?
Sosyal güvenlik uzmanı İsa Karakaş'ın açıklamalarına göre, düzenleme geniş bir kesimi kapsıyor. İş kazası veya meslek hastalığı sebebiyle sürekli iş göremezlik geliri alanlar ile malullük, vazife malullüğü ve yaşlılık aylığı bağlananlar bu uygulamaya tabi olacak. Ayrıca aktif çalışırken vefat eden kişilerin eş, çocuk veya anne-babalarına bağlanan ölüm aylıklarından da ölen kişinin geçmiş borçları tahsil edilecek.
Uygulamada hak sahibi olmayan yakınların maaşlarına dokunulmayacak. Borç, yalnızca borçlu kişi üzerinden bağlanan aylıktan kesilecek. Belirlenen kurallar çerçevesinde; başarılı sporculara bağlanan aylıklar, terör mağdurlarına ödenen aylıklar ve hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları ise kesinti uygulamasından muaf tutulacak.
HANGİ BORÇLAR ÖNCELİKLİ TAHSİL EDİLECEK?
SGK tarafından yapılan fazla veya yersiz ödemelerden kaynaklı bir borç varsa, öncelikle bu tutarın tahsili gerçekleştirilecek. Ardından prim borçlarına geçilecek ve birden fazla borç bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak.
Sıralamada ilk sırayı Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları alacak. Daha sonra sırasıyla eski isteğe bağlı ve tarım sigortalılıkları, 4/1-b (Bağ-Kur) zorunlu sigortalılık ve 4/1-c (Emekli Sandığı) borçlanmaları dikkate alınacak. Öte yandan, kişilerin nafaka borçları SGK alacaklarından daha öncelikli olarak işlem görecek.
KESİNTİLERE İTİRAZ SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Maaşlarından otomatik kesinti yapılan hak sahiplerinin bu duruma itiraz etme hakkı yasal olarak güvence altına alınıyor. GSS prim borçlarına yönelik itirazlar, kişinin son ikametgahının bulunduğu sosyal güvenlik il müdürlüğüne ya da merkezine iletilebilecek. Diğer prim borçları için itirazlar doğrudan borç dosyasının bulunduğu SGK birimine yapılacak.
Emeklilerin sürpriz kesintilerle karşılaşmamak adına e-Devlet sistemi üzerinden GSS ve diğer prim borç durumlarını düzenli olarak kontrol etmeleri büyük önem taşıyor. Yapılan resmi itirazların SGK tarafından reddedilmesi durumunda ise vatandaşların konuyu yargıya taşıma ve hukuki süreç başlatma hakkı bulunuyor.
