Türkiye genelinde milyonlarca emekliyi ilgilendiren ek ödeme artışı talebi yeniden gündeme geldi. Türkiye Emekliler Derneği’nin çağrısına göre mevcut yüzde 4-5 seviyesindeki ek ödeme oranının yüzde 10’a çıkarılması isteniyor. Olası düzenleme, özellikle geçim sıkıntısının yoğun hissedildiği Alanya ve Antalya gibi bölgelerde emeklilerin bütçesine doğrudan katkı sağlayabilir.
MEVCUT SİSTEM YETERSİZ BULUNUYOR
Halen yürürlükte olan sistemde emeklilere, geçmişte uygulanan vergi iadesi yerine maaşlarının yüzde 4 ila 5’i oranında ek ödeme yapılıyor. Ancak artan yaşam maliyetleri karşısında bu oranın düşük kaldığı ifade ediliyor.
Türkiye Emekliler Derneği Genel Başkanı Kazım Ergün, emeklilerin günlük harcamalarında ödediği dolaylı vergilerin, aldıkları ek ödemenin üzerinde olduğunu belirterek sistemin güncellenmesi gerektiğini vurguladı.
YÜZDE 10 FORMÜLÜ NE GETİRİYOR?
Derneğin önerdiği yeni formüle göre ek ödeme oranının yüzde 10’a yükseltilmesi halinde emeklilerin aylık gelirinde kayda değer artış yaşanacak. Bu artışın özellikle kira, gıda ve sağlık harcamalarının yüksek olduğu bölgelerde daha fazla hissedileceği değerlendiriliyor.
Alanya gibi yaşam maliyetinin turizm sezonuyla birlikte yükseldiği şehirlerde, bu tür bir artışın emeklilerin günlük hayatına doğrudan nefes aldırması bekleniyor.
ÖRNEK HESAPLAMA DİKKAT ÇEKİYOR
Paylaşılan örnek hesaplamaya göre kök maaşı 25 bin TL olan bir emekli, mevcut sistemde yaklaşık 1000 TL ek ödeme alıyor. Ek ödeme oranının yüzde 10’a çıkarılması halinde ise bu tutar 2.500 TL’ye yükselecek.
Böylece emeklinin toplam aylık geliri 27 bin 500 TL seviyesine ulaşacak. Bu da yaklaşık 1500 TL ek gelir artışı anlamına geliyor.
ESKİ VERGİ İADESİ SİSTEMİ DE GÜNDEMDE
2006 yılı öncesinde uygulanan vergi iadesi sistemi de tartışmalarla birlikte yeniden hatırlatılıyor. O dönemde çalışanlar ve emekliler, yaptıkları harcamalara göre devletten geri ödeme alabiliyordu.
Yeni sistemde ise bu uygulamanın yerini sabit oranlı ek ödeme aldı. Ancak mevcut ekonomik koşullar, daha adil ve harcamaya dayalı bir model tartışmasını tekrar gündeme taşıdı.
GÖZLER OLASI DÜZENLEMEDE
Ek ödeme oranının artırılmasına yönelik talebin hayata geçip geçmeyeceği önümüzdeki süreçte netleşecek. Düzenleme yapılması halinde, milyonlarca emeklinin geliri doğrudan etkilenecek.
Özellikle sabit gelirle geçinmeye çalışan emekliler için bu tür artışların, yerel ekonomide de hareketlilik oluşturması bekleniyor.
