ABD'deki Columbia Üniversitesi bilim insanları, Doğu Afrika'daki Turkana Fay Hattı'nın sismik haritasını çıkardı. Sözcü'nün aktardığı araştırmaya göre, Etiyopya'dan Mozambik'e kadar uzanan devasa yarığın merkezinde yer kabuğu kalınlığı 13 kilometreye kadar düştü. Bu incelme, kıtanın jeolojik olarak kritik bir kırılma noktasına yaklaştığını gösteriyor.
Normal koşullarda 35 kilometreden daha kalın olan yer kabuğundaki bu değişim, kıtanın altındaki magmanın yüzeye çıkışını kolaylaştırıyor. İki tektonik levha, yılda ortalama 4,7 milimetre hızla birbirinden uzaklaşıyor. Uzmanlar, levhaların bu hareketinin kıtayı adeta gererek incelttiğini belirtiyor.
YENİ BİR OKYANUS MU DOĞUYOR?
Araştırmacılar, Doğu Afrika'daki bu ayrılma sürecinin öngörülenin çok ötesinde bir evreye ulaştığını vurguluyor. Yer kabuğunun kırılmaya her zamankinden daha müsait olduğu ifade edilirken, sürecin nihai sonucunda bölgeye deniz sularının dolacağı ve yepyeni bir okyanusun ortaya çıkacağı öngörülüyor. Yaklaşık 45 milyon yıl önce başlayan bu tektonik hareketin tamamlanmasının ise milyonlarca yıl daha süreceği tahmin ediliyor.
İNSANLIK TARİHİ İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Kıtayı ikiye bölen bu jeolojik hareketlilik, aynı zamanda insanlık tarihine dair kritik veriler barındırıyor. Yaklaşık 4 milyon yıl önce kabuğun incelmesi ve volkanik faaliyetler sonucunda zeminin çökmesi, kum ve çamur katmanlarının koruyucu bir yapı oluşturmasına imkan tanıdı. Bu doğal koruma kalkanı sayesinde bölge, Afrika'daki toplam keşiflerin üçte birini oluşturan 1200'ü aşkın insan atası fosiline ev sahipliği yapıyor.
TEKTONİK HIZIN İSTATİSTİKSEL ANLAMI
Jeolojik bir referans olarak, yılda 4,7 milimetrelik ayrılma hızı ortalama bir insan tırnağının uzama hızından bile daha yavaş bir sürece işaret ediyor. Ancak Dünya'nın milyarlarca yıllık tarihi göz önüne alındığında, bu mikroskobik yıllık değişim devasa kara parçalarının haritasını tamamen değiştirmek ve yeni bir okyanus tabanı yaratmak için yeterli sismik enerjiyi biriktiriyor.
