ÜLSER, sindirim kanalının mide özsuyu ile temas eden kısmında meydana gelen bir yaradır. Yemek borusu ile midenin birleşme bölgesinde, midede ve mideden hemen sonraki onikiparmak bağırsağında görülebilir. En sık onikiparmak barsak ülserine...

ÜLSER

, sindirim kanalının mide özsuyu ile temas eden kısmında meydana gelen bir yaradır. Yemek borusu ile midenin birleşme bölgesinde, midede ve mideden hemen sonraki onikiparmak bağırsağında görülebilir. En sık onikiparmak barsak ülserine rastlanır.
Tüm insanların yüzde 5 ile 10unun hayatlarının bir döneminde ülser gelişir. Sık görülmesine karşın sık bir ölüm sebebi değildir. Erkeklerde görülme oranı kadınlara göre daha fazladır.
Ülser oluşumunda birden fazla etken mevcuttur. En önemli etken; mide özsuyu ve içerdiği maddelerdeki artışın mide duvarına zarar vermesidir. Bunun yanı sıra bu etkenlere karşı mideyi koruyan bileşimlerin azalması da mide duvarını asidin etkisine karşı savunmasız bırakarak ülsere yol açabilir. Ülser oluşumuna yol açan bazı dış etkenler de vardır. Bu nedenler içinde; helikobakterpilori infeksiyonu, sigara kullanımı, ağrı kesici ilaç kullanımı, genetik yatkınlık ve stres en sık rastlanılanlardır.
Helikobakterpilori son zamanlarda, ülser oluşumunda oldukça etkili olduğu saptanmış bir bakteridir. Bu bakterinin mideden uzaklaştırılmasına yönelik ilaç tedavileri hem ülser hastalığının iyileşmesini hızlandırmakta, hem de tekrarlamasını büyük ölçüde engellemektedir.
ÜLSER BELİRTİLERİ
Ülser belirtileri, ülserin hangi aşamada olduğuna göre değişebilir. Ülserin neden olduğu, mide zarındaki açık yaralar başlangıç aşamasındaysa çok ayırt edilemeyen hafif belirtiler gösterir. Ancak yara büyüdükçe belirtiler, özellikle karın ağrıları şiddetini arttırır.
AĞRI: Ülserin en sık belirtisi ağrıdır. Karnın üst bölgesinde görülür. Ağrı, yanma ve tırmalanma şeklinde olabilir. Hastaların çok büyük bir bölümünde ağrı görülür. Bu ağrılar gelip geçici olabilir (bir kaç dakikadan bir kaç saate kadar sürebilir) ve mide asidi azaltıcı tabletlerle hafifletilebilir. Ancak bu tabletler ülseri tedavi etmez ve geçici bir rahatlama sağlar. Ağrılar yemeklerden sonra şiddetlenebilir ve gece sizi uykunuzdan uyandırabilir.
DİĞER BELİRTİLER:
Bunun yanı sıra iştahsızlık, bulantı, kusma, şişkinlik ve erken doyma hissi de ülser belirtisi olabilir. Ülser hastalığında özellikle tedaviye gereken önem verilmediğinde dört ana komplikasyon gelişebilir. Bunlar ülserin kanaması, delinmesi, mide çıkışını daraltması ve karın içindeki diğer organlara yapışmasıdır.
MİDE ÜLSERİ NE KADAR CİDDİ BİR SORUNDUR?
Mide ülseri çoğunlukla mide asidi düzenleyici ilaçlar ve antibiyotiklerle tedavi edilebilmektedir. Antibiyotik tedavisi genellikle ülserin tekrar etmesini önler. Ancak ülserin belirtilerini ciddiye almazsanız ve doktora gidip ilaç tedavisine başlamazsanız ülseriniz hayati risk taşıyan kanamalı ülsere dönüşebilir. Ülserin kanaması ve buna bağlı yaşanan ciddi komplikasyona sık rastlanmaz ancak bu “hiç risk yok” anlamına gelmemektedir. Mide ülseri mide zarının delinmesi veya gıdaların sindirim sisteminde hareket etmesine engel olan “mide tıkanması” gibi çok ciddi rahatsızlıklara yol açabilir. İç kanama tedavi edilmeyen mide ülserinin tehlikeli komplikasyonları arasında yer almaktadır. Özellikle 60 yaş üzerindeki yetişkinler mide ülseri tedavisine kısa sürede başlamalı ve tedavi sonrası kontrolleri aksatmamalıdır.
MİDE ÜLSERİ İÇİN YAPILAN TESTLER
ENDOSKOPİ: Doktorun, ucunda kamera bulunan ince bir boru ile mideyi görüntülemesini sağlayan endoskopi mide ülserinin teşhis edilebilmesi için en sık kullanılan yöntemlerden biridir. Kamera sayesinde ülserin tam olarak midenin hangi bölgesinde bulunduğu, büyüklüğü ve hangi aşamada olduğu bu yöntemle net olarak belirlenebilmektedir.
BAKTERİ TESTİ: Mide ülserinin başlıca nedeni olarak gösterilen H. Pylori bakterisinin tespiti için çeşitli testler yapılabilir. Bu testler arasında dışkı testi, nefes testi ve kan testi bulunmaktadır. Ayrıca endoskopi sırasında mide ülserinden örnek alınarak (biyopsi) H. Pylori bakterisi bulunup bulunmadığı incelenebilir.
BİYOPSİ: Endoskopi ile görüntülenen ülserden daha sonra laboratuar ortamında test edilmek üzere bazı örnekler alınabilir ve buna biyopsi adı verilir. Mikroskopla incelenen bu örnekler sayesinde ülserin nedeni ve kanserli olup olmadığı konusunda net bir bilgi sağlanabilmektedir.
ÜLSER TEDAVİSİNDE KULLANILAN YÖNTEMLER
MİDE ASİDİNİ DENGELEYİCİ İLAÇLAR: Ülser belirtilerini şiddetlendiren mide asidinin azaltılması için asit dengeleyici ilaçlar kullanılabilir. Eğer ülser başlangıç aşamasındaysa mide asidinin azalması ile ülserin bulunduğu bölgede önemli oranda iyileşme sağlanabilir. Ancak ülser bakteri nedeniyle oluştuysa bu tip ilaçlarla tam tedavi mümkün değildir. Önce vücudun bakteriden temizlenmesi gerekir.
BAKTERİ KAYNAKLI MİDE ÜLSERİ: Bakterinin yol açtığı mide ülseri tedavisinde öncelikli olan enfeksiyonun temizlenmesidir. Enfeksiyon tedavisi için antibiyotik kullanılır ve bu süreçte mide asidinin azaltılması için antiasit ilaçlarında kullanılması önerilir.
İLAÇ KULLANIMI KAYNAKLI MİDE ÜLSERİ: Bazı durumlarda mide ülseri iltihap önleyici aspirin ve benzeri ilaçların sık kullanımı nedeniyle oluşmaktadır. Bu tip ülser tedavisinde ilk olarak mide zarını tahriş eden ilaç bırakılmalıdır ve genellikle ilacın bırakılması ülserin tedavisi için yeterli olmaktadır. Ancak romatizmal ağrılar için veya kan inceltici olarak düzenli aspirin kullanmanız gerekiyorsa, mide asidini dengelemek için aspirinle birlikte hangi ilaçları kullanmanız gerektiği konusunda doktorunuzdan bilgi almalısınız.
AMELİYAT: Cerrahi müdahale seçeneği geçmişte mide ülserinin tedavisinde oldukça yaygın olarak kullanılmaktaydı ancak günümüzde ülsere neden olan bakteri net olarak bilindiğinden ve bu bakteriye karşı etkili özel antibiyotikler üretildiğinden ameliyatsız tedavilerde önemli bir başarı sağlandı. Ameliyat seçeneği ülserin hayati tehlike yarattığı (kanamalı ülser veya sindirim sisteminin tıkanması) durumlar dışında tercih edilmemektedir.
MİDE ÜLSERİ HASTALARI NASIL BESLENMELİ?
Bu konuyla ilgili olarak en doğru bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz ancak ülseri olanlara genel olarak önerilen bazı beslenme alışkanlıkları bulunmaktadır. Besin lifi bakımından zengin gıdalar mevcut ülserin iyileşmesine ve ülser oluşumunun önlenmesine yardımcı olur. Acı ve çok baharatlı gıdalar ülser belirtilerini şiddetlendirebilir. Alkol ve sigara kullanımı ülserin iyileşmesinin önündeki en büyük engeller arasındadır. Stres, kahve, gazlı içecekler ve çay mide ülserini tetikleyebilir.
ÖZETLE
Eğer bir ülser tespit edilmişse;
- İlaç tedavinize mutlaka uyunuz.
- Başta aspirin olmak üzere mümkün olduğunca ağrı kesici kullanmayınız.
- Yediğinizde size rahatsızlık veren besinlerden uzak durunuz.
- Sigara içmeyiniz.
- Özellikle ağrılı dönemlerde alkol kullanmayınız.
- Stresten uzak durunuz.