Yılın ilk beş ayına ait enflasyon verilerinin netleşmesiyle birlikte, temmuz ayında emekli ve memur maaşlarına yapılacak zam oranları arasındaki makas belirginleşti. Sözcü Gazetesi'nin aktardığı bilgilere göre, SSK ve Bağ-Kur emeklileri doğrudan enflasyon oranında artış alırken, memur emeklileri toplu sözleşme kuralları gereği resmi enflasyon rakamlarının gerisinde kalma riskiyle karşı karşıya.
Sosyal Güvenlik Uzmanı İsa Karakaş, mevcut sistemin memur emeklileri aleyhine işlediğini belirtti. Açıklanan verilere göre, ocak ayından nisan ayına kadar yüzde 14,64 olan kümülatif enflasyona mayıs ayındaki yüzde 1,71'lik oran da eklendi. Böylece beş aylık toplam enflasyon yüzde 16,60 seviyesine ulaştı. Bu oran, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinin maaşlarına doğrudan yansıyacak net artışı ifade ediyor.
Diğer yandan memur ve memur emeklileri için durum farklı hesaplanıyor. Yürürlükteki toplu sözleşme gereği dört aylık güncelleme oranı yüzde 10,51 iken, mayıs ayının eklenmesiyle bu rakam yüzde 12,40'a çıktı. Karakaş'ın hesaplamalarına göre, memur emeklisi ile TÜİK enflasyonu arasındaki fark mayıs sonu itibarıyla yüzde 4,20'ye ulaşarak memur kesiminin enflasyon karşısında alım gücünü kaybettiğini gösterdi.
HAZİRAN BEKLENTİSİ VE YÜZDE 14 SENARYOSU
Merkez Bankası Piyasa Katılımcıları Anketi sonuçlarına göre, haziran ayında enflasyonun yüzde 1,52 civarında gelmesi öngörülüyor. Bu tahminin gerçekleşmesi durumunda altı aylık kümülatif enflasyon yüzde 18,37 seviyesine çıkacak. Ekonomik beklentiler enflasyonun yüzde 17,5 ile yüzde 18,5 bandında kalacağına işaret ederken, bu senaryoda memur ve memur emeklilerinin alacağı toplam zam oranının yüzde 14 civarında kalacağı hesaplanıyor.
TOPLU SÖZLEŞME FARKI MAAŞLARA NASIL YANSIYOR?
Memur maaş zamları hesaplanırken, SSK ve Bağ-Kur emeklilerinden farklı olarak doğrudan kümülatif enflasyon kullanılmıyor. Memurlar, toplu sözleşmede belirlenen yüzdelik zammın üzerine, bir önceki dönemin toplu sözleşme zammını aşan enflasyon farkını alıyor. Bu hesaplama yöntemi, enflasyonun yüksek seyrettiği dönemlerde memur emeklilerinin oransal olarak doğrudan enflasyon zammı alan işçi emeklilerinin gerisinde kalmasına neden oluyor.
SEYYANEN ZAM BEKLENTİSİ KARŞILANACAK MI?
Ankara kulislerinden yansıyan bilgilere göre, memur emeklilerine yönelik yeni bir seyyanen zam planlaması ufukta görünmüyor. Uzmanlar, geçmişte 8 bin 77 TL olarak uygulanan seyyanen artışın bugünkü değerinin 22 bin TL'yi aştığına dikkat çekiyor. Halihazırda 27 bin 877 TL olan en düşük memur emeklisi maaşının, vaat edilen seyyanen zammın eklenmesi durumunda 57 bin TL'ye ulaşması gerekiyordu. Ancak mevcut kulis bilgileri, hükümetin yalnızca toplu sözleşmede yer alan güncelleme formülüne sadık kalacağını gösteriyor.
Memur emeklilerinin diğer kesimlere göre en az 9000 gün prim ödediği ve çalışırken maaşlarından yüzde 2 daha fazla kesinti yapıldığı vurgulanıyor. Sistemdeki bu prim dengesizliğine rağmen ek bir iyileştirme yapılmaması halinde, temmuz ayında en düşük memur emeklisi maaşının en fazla 31 bin 790 TL civarında kalması kuvvetle muhtemel görülüyor. Sendikaların, aradaki makasın daraltılması için ek iyileştirme taleplerini yeniden gündeme taşıması bekleniyor.
