Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) tarafından yayımlanan son petrol piyasası raporuna göre, küresel petrol talebinin 2026 yılında bir önceki yıla kıyasla günlük 1 milyon varil azalması öngörülüyor. Orta Doğu'da devam eden çatışmaların üretim ve ihracatı sekteye uğratması, bu düşüşün temel nedeni olarak gösteriliyor.
Beklentilerin gerçekleşmesi halinde, petrol talebinde Covid-19 salgınının yarattığı krizin yaşandığı 2020 yılından bu yana ilk kez yıllık bazda bir gerileme kaydedilecek. IEA yetkilileri, daralmanın belirli ürün grupları ve bölgelerde yoğunlaştığını bildirdi. Özellikle petrol ve doğal gaz sevkiyatı için hayati önem taşıyan Hürmüz Boğazı'nın kapanması, Basra Körfezi çıkışlı ihracatı doğrudan aksatıyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI KÜRESEL PİYASALARI NASIL ETKİLİYOR?
Küresel enerji arzının en kritik dar boğazlarından biri olan Hürmüz Boğazı, dünya genelinde deniz yoluyla taşınan petrolün beşte birinden fazlasının geçiş güzergahında bulunuyor. Bu hattaki herhangi bir fiziki kesinti, yalnızca bölgesel değil, küresel çapta tedarik zincirlerini ve navlun fiyatlandırmalarını doğrudan etkileyerek pazar dinamiklerini değiştiriyor.
ABD VE İRAN GERİLİMİ TAHMİNLERİ ZORLAŞTIRIYOR
Araştırmacılar piyasada bir toparlanma sürecinin başladığına işaret etse de, çatışmaların yeniden alevlenmesi görünüm üzerindeki belirsizlikleri artırıyor. IEA'nın günlük 1 milyon varillik düşüş tahmini, bölgede bir ateşkes sağlanacağı ve Hürmüz Boğazı'nın kademeli olarak deniz trafiğine açılacağı varsayımına dayanıyor. Ancak ABD ve İran arasında son günlerde yaşanan karşılıklı saldırıların bu iyimser senaryoyu zora soktuğu ifade ediliyor.
Raporda aktarılan verilere göre, küresel petrol piyasasındaki dengenin yıl sonuna doğru yeniden arz fazlası yönünde değişmesi bekleniyor. Fakat bu öngörünün gerçekleşmesi, tanker geçişlerinin normale dönmesine, üreticilerin sahaları yeniden aktif hale getirmesine ve Orta Doğu'daki rafineriler başta olmak üzere dünya genelindeki tesislerin ürün sevkiyatına başlamasına bağlanıyor.
