ABD genelinde yaz aylarının gelmesiyle birlikte kene ısırığı vakaları artarken, uzmanlar tehlikeli sonuçlara yol açabilen Powassan virüsüne karşı uyarıda bulundu. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri'nin verilerine göre, nörolojik tahribata neden olabilen bu nadir hastalığın görülme sıklığı son on yılda belirgin bir yükseliş grafiği çizdi.
Resmi istatistiklere göre, 2015 yılında ABD genelinde yalnızca 7 olan Powassan vakası, 2025 yılı itibarıyla 76'ya ulaştı. Hastalık, adını 1958 yılında ilk kez tespit edildiği Kanada'nın Ontario eyaletine bağlı Powassan kasabasından alıyor. Günümüzde özellikle ABD'nin kuzeydoğu eyaletleri ile Büyük Göller bölgesinde yoğun olarak bildiriliyor.
15 DAKİKADA BULAŞABİLİYOR
Hastalığın başlıca taşıyıcısı, Lyme hastalığını da yayan siyah bacaklı kene (geyik kenesi) olarak biliniyor. Uzmanların aktardığına göre, Lyme hastalığının bulaşması için kenenin vücutta uzun süre kalması gerekirken, Powassan virüsü enfekte bir kene tarafından 15 dakika gibi oldukça kısa bir sürede insana aktarılabiliyor. Bu hızlı bulaşma süresi, erken müdahaleyi hayati hale getiriyor.
BELİRTİLERİ NELER VE NASIL SEYREDİYOR?
Virüsü kapan birçok kişide başlangıçta hiçbir belirti görülmeyebiliyor. Semptom gösteren hastalarda ise süreç genellikle grip benzeri bir tabloyla; ateş, baş ağrısı, kas ağrısı, kusma ve halsizlik ile başlıyor. Virüsün merkezi sinir sistemine ulaşması durumunda beyin iltihabı (ensefalit) veya zar iltihabı (menenjit) gelişebiliyor. Bu aşamada bilinç bulanıklığı, konuşma güçlüğü, hafıza sorunları, nöbetler ve inme benzeri felç durumları ortaya çıkabiliyor.
İKLİM DEĞİŞİKLİĞİ VAKALARI NASIL ETKİLİYOR?
Vaka sayılarındaki artışın temel nedenleri arasında iklim değişikliği gösteriliyor. Daha sıcak ve nemli geçen mevsimler, kenelerin aktif olduğu dönemi uzatıyor. Ilıman kış ayları ise virüsü taşıyan geyik ve kemirgen popülasyonlarının artmasına zemin hazırlıyor. Gelişmiş raporlama sistemleri tanı sayısını artırsa da, sağlık yetkilileri hastalığın hala tam olarak teşhis edilemediğini ve gerçek vaka sayısının daha yüksek olabileceğini düşünüyor.
KORUNMA VE TEDAVİ YÖNTEMLERİ NELERDİR?
Powassan virüsüne karşı geliştirilmiş özel bir ilaç veya aşı henüz bulunmuyor. Ağır vakalarda hastaneye yatış yapılarak solunum ve beslenme desteği gibi semptomları hafifletici tedaviler uygulanıyor. Uzmanlar, hastalıktan korunmanın en temel yolunun kene temasını engellemek olduğunu belirtiyor. Ormanlık ve uzun otlu alanlarda kapalı kıyafetler giyilmesi, permetrin içerikli kene kovucu kullanılması ve kıyafetlerin yüksek ısıda kurutulması öneriliyor.
Vücutta kene tespit edildiğinde, ince uçlu bir cımbızla deriye en yakın noktadan tutularak düz bir şekilde çıkarılması büyük önem taşıyor. Müdahalenin ardından 30 gün boyunca vücutta ateş, halsizlik veya nörolojik bir belirti oluşup oluşmadığının yakından takip edilmesi ve şüpheli durumlarda derhal bir sağlık kuruluşuna başvurulması gerekiyor.
