Antalya'nın Döşemealtı ilçesinde bulunan tarihi Kırkgöz Hanı, yöreye özgü halıların dijital mirasa dönüştürülmesine ev sahipliği yapıyor. Avrupa Birliği Horizon Europe programı kapsamında HERIFORGE 1st Open Call tarafından desteklenen HERIVERSE projesiyle, Döşemealtı halılarının kültürel hafızası ve üretim sırları sanal dünyaya taşınıyor. Antalya Körfez kaynaklı habere göre, proje sayesinde geleneksel dokuma kültürü yenilikçi teknolojilerle buluşuyor.
PanoramicWEB öncülüğünde hayata geçirilen projeye Yörük Sanayici ve İş İnsanları Derneği (YÖRSİAD) ile Döşemealtı Belediyesi de güçlü bir saha desteği veriyor. Akademik altyapısı Ankara Müzik ve Güzel Sanatlar Üniversitesi ile Akdeniz Üniversitesi uzmanları tarafından sağlanan çalışma, halıyı sadece bir eşya değil, tarihi bir süreç olarak ele alıyor. Döşemealtı Belediye Başkanı Menderes Dal, Başkan Yardımcısı Ömer Kıvrak ve meclis üyeleri Kırkgöz Hanı'ndaki çekim alanını ziyaret ederek ekipten detaylı bilgi aldı.
5 AŞAMALI DİJİTAL ANLATIM
Projede yöresel dokuma kültürü; ip eğirme, kök boya, tezgâh hazırlığı, dokuma ve tarihi mekân deneyimi olmak üzere beş farklı aşamada işleniyor. Üretim sürecinin teknik kısımlarında uygulanan volumetrik görüntüleme teknolojisi sayesinde, ustaların el hareketleri ve üretim pratiği ayrıntılı biçimde kayıt altına alınıyor. Kırkgöz Hanı'nda gerçekleştirilen 360 derece çekimlerle en az 10 gigapiksel çözünürlüğe sahip devasa halı panoramaları oluşturuluyor.
GELENEKSEL SANATLAR TEKNOLOJİYLE NASIL KORUNUYOR?
Prof. Dr. Ömer Zaimoğlu ve Doç. Menekşe Suzan Teker'in akademik danışmanlığında ve KÜ KArma Lab mentorluğunda yürütülen bu dijitalleştirme adımı, fiziksel olarak yıpranmaya açık olan Yörük dokuma kültürünün kalıcı bir arşive dönüşmesini sağlıyor. Yüksek çözünürlüklü taramalar ve hacimsel kayıtlar, geleneksel el sanatlarının sadece yerel müzelerde değil, uluslararası dijital platformlarda da araştırmacılara doğrudan ulaşmasına imkan tanıyor.
Belediye Başkanı Menderes Dal, ilçenin köklü halıcılık geleneğinin bu sayede çok daha geniş kitlelere ulaşacağını vurguladı. Dijital araçların sunduğu imkanlarla, Döşemealtı'nın kültürel mirası hem ulusal hem de küresel ölçekte erişilebilir hale getirilerek, motif dili ve üretim bilgisi gelecek nesillere eksiksiz bir biçimde aktarılacak.
