2014-2018 döneminde Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Müsteşarlığı görevini yürüten Prof. Dr. Mustafa Öztürk'ün açıklamalarına göre, son beş aydır Antalya kıyılarında ve özellikle Kemer ilçesindeki Çıralı ile Phaselis sahillerinde yoğun bir plastik kirliliği yaşanıyor. Likya Yolu güzergahındaki bu tarihi ve turistik alanlarda kıyıya vuran beyaz plastik parçacıkları, Akdeniz genelinde büyüyen çevre sorununu yeniden gündeme taşıdı.
Olayın sadece Kemer veya Antalya ile sınırlı olmadığını aktaran Öztürk, 1500 kilometrelik Akdeniz kıyı şeridi boyunca benzer vakaların rapor edildiğini belirtti. Kirliliğin kaynağına dair değerlendirmelerde bulunan Öztürk, çevre bilimci Prof. Dr. Sedat Gündoğdu'nun tespitlerine atıfta bulunarak Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerine dikkat çekti. Öne sürülen iddialara göre, Avrupa'dan ithal edilen plastik atıkların geri dönüşümü sırasında oluşan mikroplastikler yasa dışı yollarla denize karışıyor.
İTHAL ATIKLAR VE MİKROPLASTİK TEHLİKESİ
Türkiye'nin 2024 yılında 1 milyon 290 bin ton plastik atık ithal ettiği verisini paylaşan Öztürk, bu durumun çevresel maliyetlerine vurgu yaptı. Geri dönüşüm tesislerinden çıkan atık suların yeterince arıtılmadan denize deşarj edildiği ve üretim sırasında oluşan fire atıkların kontrolsüz yakıldığı öne sürüldü. Tesislerde sıkça yaşanan yangınların da hava ve toprak kirliliğini artırdığı ifade edildi.
KİRLİLİK GIDA ZİNCİRİNE NASIL KARIŞIYOR?
Denize ulaşan mikroplastik parçacıklar, dalga hareketleri ve güneşin etkisiyle zamanla daha da küçülerek nanoplastik boyutlarına iniyor. Bu parçacıklar, balıklar ve midyeler gibi deniz canlılarının sindirim sistemine girerek besin zinciri aracılığıyla doğrudan insan sofrasına ulaşıyor. Uzmanlar, sahil şeridindeki fiziksel kirliliğin ötesinde, görünmeyen bu tehlikenin halk sağlığı açısından uzun vadeli riskler barındırdığının altını çiziyor.
Antalya'nın uluslararası turizmdeki konumuna dikkat çeken Öztürk, Çıralı ve Olympos gibi doğal miras alanlarının korunması için yetkililere çağrıda bulundu. Atık ithalatı kaynaklı kirliliğin deniz taşımacılığı, tesis deşarjları ve kaçak yakma faaliyetleri ekseninde kapsamlı bir bilimsel araştırmaya tabi tutulması talep ediliyor. Bu kapsamda, yetkililerin kirliliğin temel kaynağını belirlemesi ve mikroplastiklerin insan sağlığına etkilerini düzenli olarak izlemesi gerektiği duyuruldu. Akdeniz havzasındaki bu gelişmeler, bölgenin turizm imajı ve deniz ürünleri ekonomisi açısından da yakından takip ediliyor.
