Sosyal Güvenlik Kurumu'nun uygulamalarından olan alt işverenlerin kuruma olan borçları sebebiyle asıl işverene uyguladığı bazı yaptırımlardan biri, alt işverenin idari para cezası sebebiyle asıl işverenin teşviklerden yararlanamamasıdır. Danıştay, bu konuda bazı kararlar almıştır.
Söz konusu uygulamalardan biri, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin işveren hissesinin beş puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için daha önce var olan "Asıl işverenin söz konusu indirimden yararlanmak amacıyla gerek kendisinden gerekse kendisinden iş alan alt işverenlerden kaynaklanan muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmektedir" şartının Danıştay tarafından "alt işverenlerden kaynaklanan idari para cezası" cümlesinin iptal edilmesiyle değiştirilmiştir.
Bu Danıştay kararına göre, alt işverene kesilen idari para cezasından dolayı asıl işverenin teşvik alacağının ödenmemesi durumu ortadan kalkmıştır.
Danıştay 12. Dairesinin 2019/5932 esasına kayden açılan, bilahare Danıştay 10. Dairesinin 2020/2727 esasına kayden devam eden dava sonucu verilen 11.06.2024 tarihli ve 2024/2504 sayılı karar ile;
"Dava konusu Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı'nın 'Malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranının işveren hissesinden beş puanlık indirim' konulu 13.11.2008 tarihli ve 2008/93 sayılı Genelgesi'nin 'Alt İşvereni Bulunan İşyerleri ve Alt İşverenlerle İlgili İşlemler' başlıklı 9. maddesinin idari para cezaları ve fer'ileri yönünden iptaline" karar verilmiştir.
Bu nedenle, 2008/93 sayılı Genelgenin "9-Alt İşvereni Bulunan İşyerleri ve Alt İşverenlerle İlgili İşlemler" bölümünde yer alan açıklamalar;
"Dolayısıyla, malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primlerinin işveren hissesinin beş puanlık kısmının Hazinece karşılanabilmesi için işverenin muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerektiğinden, asıl işverenin söz konusu indirimden yararlanmak amacıyla muhtasar prim ve hizmet beyannamesini 5510 sayılı Kanun türünü seçerek Kuruma gönderebilmesi için işverenin muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi, idari para cezası ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcu ile kendisinden iş alan alt işverenlerden kaynaklanan muaccel sigorta primi, işsizlik sigortası primi ile bunlara ilişkin gecikme cezası ve gecikme zammı borcunun bulunmaması gerekmektedir." şeklinde değiştirilmiştir.
Örnek: 2024/Eylül ayına ilişkin muhtasar prim ve hizmet beyannamesinin SGK’ya gönderilmesi gereken sürenin son günü olan 26/11/2024 tarihinde asıl işveren (A) Limited Şirketi ve kendisinden iş alan alt işverenin muaccel borçlarının,
Sigorta primi İşsizlik Sigortası Primi İdari Para Cezası Gecikme Cezası ve Gecikme Zammı
Asıl işveren: ------ ------ ------ ------
1 nolu alt işveren: ----- ------ 4.000,50 450,00
olduğu varsayıldığında,
Asıl işveren olan (A) Limited Şirketi’nin kendi çalıştırdığı sigortalılardan dolayı Kuruma muaccel borcu bulunmadığı ve kendisinden iş alan (1) no.lu alt işverenin idari para cezası borcu bulunsa dahi, söz konusu borç bu indirim kapsamında asıl işverenin sorumlu olacağı borç olarak değerlendirilemeyeceğinden asıl işveren muhtasar prim ve hizmet beyannamesini 5510 sayılı Kanun türünü seçmek suretiyle gönderebilecektir.
2008/93, 2009/139, 2011/45, 2021/26 ve 2021/30 No.lu Genelgelerin iptal edilen cümleye aykırı hükümleri uygulanmaz.
Belirtilen belge türünden Aylık Prim ve Hizmet Belgesi / Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesini gönderebilmek için ilgili işyerlerinin tanımlamasının yapılması gerekmektedir.
Tanımlama için yüklenicilerin İŞKUR ile yapmış oldukları protokol/sözleşme ile işyerinin kayıtlı olduğu Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü’ne / Sosyal Güvenlik Merkezine müracaat etmeleri gerekmektedir.