Uzun süren dava ve soruşturmalara ilişkin vatandaşların doğrudan başvuru yapabilmesini sağlayan Alo Adalet 135 Hattı için Türkiye geneline yaygınlaştırma süreci devam ediyor. Adalet Bakanlığının 1 Eylül 2026'da Ankara Batı, İzmir ve Kayseri adliyelerinde pilot olarak başlattığı uygulamanın, pilot dönemden elde edilen sonuçların ardından ülke çapındaki adliyelerde kullanıma açılması planlanıyor. Adalet Bakanı Akın Gürlek, sistemin ekim ayında Türkiye genelinde faaliyete geçirilmesinin hedeflendiğini açıkladı.
KİMLER ALO ADALET 135'E BAŞVURABİLECEK?
Sistem, her dava veya soruşturma hakkında genel bir danışma hattı olarak değil, belirli sürenin üzerinde devam eden dosyalardaki gecikmeler için oluşturuldu. Resmi bilgilere göre tarafı olunan ve halen devam eden dava dosyasının 5 yılı, devam eden soruşturma dosyasının ise 3 yılı aşmış olması gerekiyor. Kapsama ilk derece mahkemeleri, bölge adliye mahkemeleri ve bölge idare mahkemelerindeki uygun dosyalar giriyor.
BAŞVURU NASIL YAPILIYOR?
Vatandaşlar 135'i aradığında öncelikle kimlik ve iletişim doğrulaması yapılıyor. Başvuru için kullanılan telefon numarasının BTK kayıtlarında başvuru sahibinin adına kayıtlı olması veya Vatandaş Portal üzerinden doğrulanmış bulunması gerekiyor. T.C. kimlik numarası, ilgili mahkeme veya savcılığın adı ile dosya esas ya da soruşturma numarasının da başvuru öncesinde hazır bulundurulması isteniyor. İşlemler yapay zekâ destekli sesli yanıt sistemi üzerinden yürütülebiliyor; ihtiyaç halinde uzman temsilci aracılığıyla da başvuru alınabiliyor.
Görüşmede alınan talep sisteme kaydedildikten sonra başvuru sahibine bilgilendirme mesajı gönderiliyor. Bakanlığın resmi sayfasında, gönderilen mesajın "UYAP SMS" başlığından geldiğinin kontrol edilmesi gerektiği özellikle belirtiliyor. Dava dosyalarına ilişkin başvuruların aşamaları Vatandaş Portal üzerinden takip edilebilirken, soruşturmalarda gizlilik ilkesi nedeniyle verilebilecek bilgilerin kapsamı daha sınırlı tutuluyor.
BAŞVURULAR HANGİ BİRİME GİDECEK?
Alo Adalet 135 üzerinden alınan müracaatlar, Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarına aktarılıyor. Bu bürolar uzun süren dosyalardaki gecikmelerin nedenlerinin belirlenmesi, hedef sürelerin izlenmesi ve yargı hizmetlerinde ortaya çıkan idari veya organizasyonel sorunların tespit edilmesi amacıyla oluşturulan yapının önemli bir parçasını oluşturuyor. Gerekli görülen başvurular ilgili mahkeme veya Cumhuriyet Başsavcılığının değerlendirmesine sunulabiliyor.
MAHKEME KARARINA MÜDAHALE ETMİYOR
Yeni sistemin kapsamı konusunda vatandaşların dikkat etmesi gereken önemli bir ayrım bulunuyor. Alo Adalet 135, mahkemelerin vereceği kararların içeriğinin değiştirilmesini veya bir kararın hukuka uygunluğunun yeniden incelenmesini sağlayan bir itiraz ya da kanun yolu değil. Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Bürolarının faaliyetleri de teftiş, denetim, soruşturma veya yargısal inceleme niteliği taşımıyor. Sistem esas olarak uzun süren dosyalardaki gecikmenin takip edilmesi ve başvurunun ilgili idari mekanizmaya ulaştırılması amacıyla çalışıyor.
DİĞER HUKUKİ BAŞVURU SÜRELERİNE DİKKAT
Alo Adalet 135'e yapılan başvuru, vatandaşların sahip olduğu diğer hukuki yolların yerine geçmiyor. Bakanlığın resmi bilgilendirmesine göre bu kanal, Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru veya 6384 sayılı Kanun kapsamındaki başvuru yolları bakımından tüketilmesi zorunlu bir idari yol değil. Ayrıca 135'e yapılan müracaat, bu hukuki yollar için geçerli olan süreleri durdurmuyor. Bu nedenle devam eden bir dosyada itiraz, istinaf, temyiz veya başka bir yasal süre söz konusuysa bunların ayrıca takip edilmesi gerekiyor.
HEDEF SÜRE SİSTEMİYLE BİRLİKTE ÇALIŞACAK
Alo Adalet 135, yargılamaların makul sürede tamamlanmasına yönelik daha geniş bir sistemin parçası olarak tasarlandı. Yargı Hizmetlerinin Etkinliği Büroları aracılığıyla hedef sürede tamamlanmayan dosyaların ve gecikmeye yol açan idari sorunların izlenmesi, vatandaşlardan gelen başvuruların da bu verilerle birlikte değerlendirilmesi öngörülüyor. Bakanlık, bu yapının mahkemelerin bağımsızlığına ve yargısal süreçlere müdahale etmeme ilkesine bağlı şekilde işletileceğini belirtiyor.
TÜRKİYE GENELİNE YAYGINLAŞTIRILACAK
Pilot uygulamanın farklı iş yüklerine ve dosya yapılarına sahip adliyelerde denenmesi, sistemde ortaya çıkabilecek teknik ve idari ihtiyaçların ülke çapındaki geçişten önce görülmesine imkan sağlıyor. Türkiye genelinde uygulamaya geçilmesiyle, şartları taşıyan vatandaşların uzun süren dosyalarına ilişkin taleplerini yalnızca fiziki olarak adliyeye giderek değil, telefon üzerinden de iletebilmesi amaçlanıyor. Böylece özellikle adliyeye ulaşım için zaman ve yol harcaması gereken vatandaşlar açısından yeni bir başvuru kanalı oluşturulurken, uzun süren dosyaların merkezi ve yerel birimler tarafından daha sistematik biçimde takip edilmesi hedefleniyor.
