DEM Parti, EMEP ve TİP milletvekilleri, Antalya S Tipi Ceza İnfaz Kurumu’nda tutuklu bulunan Mehmet Şimşek ile diğer tutuklulara yönelik işkence ve kötü muamele iddialarının araştırılması için TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’na başvurdu. Milletvekillerinin dilekçesinde, Şimşek’in cezaevinde darbedildiği ve yaşanan olaylar sonucunda iki kaburgasının kırıldığının sağlık raporuna yansıdığı belirtilerek, Komisyon’dan cezaevinde yerinde inceleme yapılması talep edildi.
Başvuruda DEM Parti milletvekilleri İbrahim Akın, Burcugül Çubuk, Onur Düşünmez, Vezir Coşkun Parlak, Celal Fırat, Serhat Eren ve Beritan Güneş Altın ile EMEP milletvekilleri Sevda Karaca Demir ve İskender Bayhan, TİP İstanbul Milletvekili Ahmet Şık’ın imzası yer aldı. Dilekçede, cezaevlerindeki hak ihlali iddialarının mahpuslar, yakınları, hukuk ve insan hakları örgütleri ile basına yansıyan bilgiler üzerinden takip edildiği belirtilirken, söz konusu iddiaların tutukluların fiziksel ve psikolojik bütünlüğü açısından araştırılması gerektiği ifade edildi.
MEHMET ŞİMŞEK İÇİN İKİ AYRI DARP İDDİASI
Başvuruda aktarılan bilgilere göre Devrimci Gençlik Dernekleri üyesi Mehmet Şimşek, Ankara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenen NATO Zirvesi öncesindeki operasyonlar kapsamında 5 Temmuz’da gözaltına alındı. Şimşek, 8 Temmuz’da tutuklanmasının ardından Antalya S Tipi Ceza İnfaz Kurumu’na sevk edildi. Dilekçede, Şimşek’in kuruma kabul işlemleri sırasında infaz koruma memurları tarafından darbedildiği ve vücudunda morluklar oluştuğu ileri sürüldü. Türkiye İnsan Hakları Vakfı da temmuz ayında yayımladığı günlük insan hakları raporunda, Şimşek’in cezaevine girişinde fiziksel şiddete maruz kaldığı yönündeki iddiaların basına yansıdığını kayda geçirmişti.
13 AĞUSTOS'TAKİ MÜDAHALEDE KABURGALARININ KIRILDIĞI ÖNE SÜRÜLDÜ
Çağdaş Hukukçular Derneği Antalya Şubesi’nin aktarımlarına dayandırılan başvuruda, 13 Ağustos’ta cezaevindeki “ayakta sayım” uygulamasına tepki gösteren Şimşek ve beraberindeki tutukluların bulunduğu bölümlere infaz koruma memurlarınca müdahale edildiği öne sürüldü. Tutukluların hücre ve havalandırma alanlarından çıkarıldığı, yaklaşık 200 metre yerde sürüklenerek “geçici koğuş” olarak adlandırılan bölüme götürüldüğü ve kötü muamelenin burada da devam ettiği iddia edildi. Konuya ilişkin basına yansıyan ÇHD açıklamalarında da birden fazla tutukluda darp izleri görüldüğü ileri sürüldü.
Dilekçeye göre tutuklular, taleplerinin ardından hastaneye götürülerek muayene edildi ancak sağlık raporlarına başlangıçta erişemediler. Avukatların daha sonra ulaştığı belirtilen sağlık raporunda Mehmet Şimşek’in iki kaburgasında kırık tespit edildiği aktarıldı. ÇHD Antalya Şubesi avukatlarının olayla ilgili suç duyurusunda bulunacağı da kamuoyuna yansıdı. Türkiye İnsan Hakları Vakfı, 2 Eylül tarihli günlük raporunda da Şimşek’in iki kaburgasının kırıldığı yönündeki iddiaya yer verirken, olaydan etkilendiği ileri sürülen toplam tutuklu sayısının belirlenemediğini bildirdi.
ANTALYA S TİPİ CEZAEVİ DAHA ÖNCE DE MECLİS GÜNDEMİNE GELDİ
Antalya S Tipi Ceza İnfaz Kurumu’na ilişkin kötü muamele ve hak ihlali iddiaları daha önce de TBMM gündemine taşındı. TBMM kayıtlarında, 2023 yılında cezaevindeki bir mahkumun kötü muameleye maruz kaldığı iddiasıyla Adalet Bakanlığı’na yazılı soru önergesi verildiği görülüyor. Temmuz 2026’da ise Antalya S Tipi Kapalı Cezaevi’nde yaşandığı ileri sürülen hak ihlalleri hakkında bir başka yazılı soru önergesi Meclis Başkanlığı’na sunuldu. Bu başvurular, cezaevine ilişkin iddiaların farklı dönemlerde parlamenter denetim mekanizmalarına konu olduğunu gösteriyor.
TBMM KOMİSYONU CEZAEVLERİNDE İNCELEME YAPABİLİYOR
Milletvekillerinin başvurduğu TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu bünyesinde hükümlü ve tutukluların haklarına ilişkin çalışmalar yürütülüyor. Komisyon ve bünyesindeki ilgili alt komisyonlar, ceza infaz kurumlarında yerinde incelemelerde bulunabiliyor, yetkililerden bilgi alabiliyor ve tespitlerini raporlaştırabiliyor. TBMM kayıtlarına göre Hükümlü ve Tutuklu Haklarını İnceleme Alt Komisyonu 2026 yılında da farklı ceza infaz kurumlarına ziyaretler gerçekleştirdi ve hazırlanan raporların kamuoyu ile Adalet Bakanlığı’na iletildiğini açıkladı.
İDDİALAR İÇİN ADLİ VE İDARİ SÜREÇ İŞLETİLEBİLİYOR
Ceza infaz kurumlarında kötü muamele iddiası ortaya çıktığında konu yalnızca TBMM’deki denetim süreciyle sınırlı kalmıyor. İddialar savcılığa yapılacak suç duyurusu yoluyla adli soruşturmaya, cezaevi idaresine ve ilgili idari mekanizmalara yapılacak başvurularla da ayrı incelemelere konu olabiliyor. Ceza infaz kurumlarını denetleyen izleme kurulları da tespit ve değerlendirmelerini raporlaştırarak ilgili kurumlara iletebiliyor. Sağlık muayeneleri ve adli raporlar ise fiziksel müdahale iddialarının araştırılmasında önemli deliller arasında bulunuyor.
ANAYASA KÖTÜ MUAMELEYİ YASAKLIYOR
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 17. maddesi kişinin maddi ve manevi varlığının korunmasını güvence altına alırken, kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağını hükme bağlıyor. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nin 3. maddesi de işkence ile insanlık dışı veya aşağılayıcı muameleyi yasaklıyor. Bu nedenle cezaevlerinde ortaya atılan kötü muamele iddialarında olayın bağımsız biçimde araştırılması, sağlık bulgularının değerlendirilmesi, varsa kamera kayıtları ve diğer delillerin incelenmesi ile ilgili kişilerin beyanlarının alınması sürecin açıklığa kavuşturulması açısından önem taşıyor. Antalya S Tipi Ceza İnfaz Kurumu’na ilişkin son iddiaların bundan sonraki aşamasında TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu’nun başvuru hakkında nasıl bir işlem yapacağı ve adli sürecin nasıl ilerleyeceği takip edilecek.
