ABD'deki Columbia Üniversitesi tarafından yürütülen yeni bir jeolojik araştırma, Afrika kıtasındaki tektonik yarılmanın beklenenden çok daha ileri bir safhada olduğunu ortaya koydu. Uzmanların bildirdiğine göre, yer kabuğu kritik incelme eşiğini aşarak yeni bir okyanus oluşumu sürecine girdi.
Kenya ve Etiyopya hattında yüzlerce kilometre uzanan Turkana Yarığı'ndan elde edilen sismik veriler detaylı olarak incelendi. Fay hatlarının kenarlarında genellikle 35 kilometreyi bulan kabuk kalınlığının, çöküntünün tam merkezinde 13 kilometreye kadar gerilediği tespit edildi.
YARILMA SÜRECİ NASIL HIZLANDI?
Jeoloji bilimine göre kabuk kalınlığının 15 kilometrenin altına düşmesi, geri dönüşü olmayan bir ayrılma evresini temsil ediyor. Columbia Üniversitesi'nden jeobilimci Christian Rowan'ın açıklamasına göre, yer kabuğu inceldikçe yapısal direnç zayıflıyor ve kıtanın ikiye bölünme hızı artış gösteriyor.
Sürecin tamamlanmasıyla birlikte, ana karayı oluşturan Nubya levhası ile doğu kıyısı ve Madagaskar'ı içine alan Somali levhası birbirinden bütünüyle kopacak. Ortaya çıkan devasa fay boşluğuna magmanın dolması ve Hint Okyanusu sularının bölgeye ulaşmasıyla iki kara parçası arasında yeni bir deniz tabanı şekillenecek.
İNSANLIK TARİHİ İÇİN NE İFADE EDİYOR?
Araştırma sonuçları, bölgenin erken insanlık tarihindeki rolüne ilişkin de önemli veriler barındırıyor. Turkana Yarığı'ndaki kabuk incelmesinin yaklaşık 4 milyon yıl önce başladığını belirten araştırmacılar, bu süreçteki yoğun tortul birikiminin ilk insan fosillerini milyonlarca yıl boyunca koruyan doğal bir arşiv işlevi gördüğünü aktardı.
