Isparta Uygulamalı Bilimler Üniversitesi (ISUBÜ) Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Rüstem Hayat, Erzurum çevrelerinde yürüttüğü saha çalışmalarında yeni bir sinek türü keşfetti. DHA'nın aktardığına göre, eylül ayında 'Zoologischer Anzeiger' dergisinde yayımlanarak literatüre giren türe, bilim insanının 28 yıl önce bir yaşındayken vefat eden oğlu Abdullah'ın anısına 'Orthonevra abdullahi' ismi verildi.
Çiçek sinekleri (Syrphidae) familyasına ait olan bu yeni tür, Kuzeydoğu Anadolu'nun yüksek rakımlı bölgelerinde yaşamını sürdürüyor. Prof. Dr. Hayat'ın uluslararası araştırmacılarla yürüttüğü ortak proje kapsamında, Gürcistan'da bulunan benzer örneklerin de incelenmesiyle türün dünya biyoçeşitliliğindeki yeri kesinleşti. Bugüne kadar böcek sistematiği alanında 17 yeni türü bilim dünyasına kazandıran Hayat, Türkiye'nin fauna zenginliğinin uluslararası alanda kendi kültürel değerlerimizle isimlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
ULUSLARARASI İSİMLENDİRME KURALLARI VE ANLAMI
Zoolojik isimlendirme kuralları gereği Latince formata uygun hale getirilen ismin sonundaki 'i' harfi, ismin bir erkeğe atfedildiğini gösteriyor. Hayat, vefat eden oğlunun yanı sıra rahmetli babası ve yeğeninin de Abdullah ismini taşıdığını belirterek, bu ismin ailesi için taşıdığı derin anlama vurgu yaptı. Bilim insanının 30 yılı aşan kariyeri boyunca entomolojiye yaptığı katkılardan dolayı, daha önce uluslararası araştırmacılar tarafından bir cinse (Rhayatus) ve dört farklı türe (Coeliastes rustemi, Erax hayati, Merodon hayati, Sarcophaga hayati) kendi ismi verilmişti.
YENİ TÜRÜN EKOSİSTEME KATKISI NEDİR?
Keşfedilen yeni tür, sadece bilimsel bir isimlendirmeden ibaret olmayıp tarımsal ve ekolojik döngüde kritik bir işlev üstleniyor. 'Orthonevra abdullahi' türünün larva döneminde organik madde açısından zengin topraklarda yaşayarak minerallerin ayrışmasını sağladığı, erginlik döneminde ise çiçekli bitkileri ziyaret ederek tozlaşmaya doğrudan katkı sunduğu bildirildi. Bu çift yönlü biyolojik faaliyet, türü ekosistem sağlığı açısından son derece faydalı bir konuma yerleştiriyor.
Türkiye'nin iki kıta arasında köprü görevi görmesinin biyoçeşitlilik açısından eşsiz bir avantaj sağladığını belirten araştırmacılar, henüz keşfedilmemiş türlerin yerli bilim insanları tarafından tescil edilmesinin önemini koruduğunu ifade ediyor.
