Kırşehir Ahi Evran Üniversitesi'nden Doç. Dr. Doğukan Doğu Yavaşlı tarafından yapılan ve Climatic Change dergisinde yayımlanan çalışma, Türkiye'nin 973 ilçesindeki aşırı sıcak tehlikesi ile sosyoekonomik kırılganlığı haritalandırdı. 1980-2024 yılları arasındaki verilerin incelendiği araştırmanın sonuçlarına göre, Antalya ve Muğla'nın kıyı ilçeleri yüksek sıcaklık tehlikesi barındırmasına rağmen düşük sosyoekonomik kırılganlık grubunda yer aldı.
Araştırmada, salt meteorolojik verilerin aşırı sıcakların toplumsal etkisini ölçmekte yetersiz kaldığı vurgulandı. Türkiye genelinde yüksek sıcaklık ve yüksek yoksulluk riskinin en fazla kesiştiği bölgeler Güneydoğu Anadolu ile Adana-Çukurova çevresi olarak belirlendi. Antalya'nın turizm merkezlerinde ise fiziksel sıcaklık tehlikesi üst seviyelerde seyretmesine karşın, sosyoekonomik endekslerin daha iyi durumda olması genel risk puanının en üst düzeye çıkmasını engelledi.
İLÇE ORTALAMASI RİSKTEKİ GRUPLARI GİZLİYOR MU?
Çalışmanın aktardığı bulgulara göre, bir ilçenin sosyoekonomik kırılganlık puanının düşük çıkması, o bölgedeki herkesin sıcaklardan tam anlamıyla korunabildiği anlamına gelmiyor. Raporda, Antalya gibi tarım ve turizmin yoğun olduğu bölgelerde açık havada çalışan mevsimlik işçiler ile hizmet sektörü personelinin dezavantajlı konumda olduğuna dikkat çekildi. Çalışma saatlerini esnetemeyen veya barındığı alanı yeterince soğutamayan kesimlerin, ilçe ortalamasından bağımsız olarak sıcaklardan daha fazla etkilendiği ifade edildi.
TROPİKAL GECELER BÖLGEYİ NASIL ETKİLİYOR?
Araştırmanın sıcaklık endeksinde öne çıkan en kritik verilerden biri de "tropikal geceler" oldu. Akdeniz kıyılarında gece en düşük sıcaklığın 25 derece ve üzerinde kalması, insan vücudunun gündüz maruz kaldığı ısı stresinden kurtulmasını zorlaştırıyor. Çalışma, sıcaklık tehlikesi değerlendirilirken sadece gün içindeki en yüksek derecelere değil, gece soğuma imkanının olmamasına da bakılması gerektiğini ortaya koyuyor.
SOĞUTMA İHTİYACI İÇİN ALTYAPI UYARISI
Yayımlanan makaleye göre, sıcaklık tehlikesinin yüksek ancak kırılganlığın düşük olduğu kıyı şeridindeki yerleşim yerlerinde elektrik şebekelerinin artan klima ve soğutma talebine karşı dayanıklı hale getirilmesi gerekiyor. Binalarda enerji verimliliğinin sağlanması ve özellikle turizm bölgelerindeki hassas meslek gruplarının korunmasına yönelik yerel önlemlerin alınması öneriliyor.
