Mabel Matiz sahne adıyla tanınan şarkıcı Fatih Karaca, “Ha Leylim” adlı şarkısı ve video klibiyle ilgili yürütülen “müstehcenlik” soruşturması kapsamında İstanbul Adalet Sarayı’nda ifade verdi. İşlemlerinin ardından mahkemeye sevk edilen Karaca, yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulanarak serbest bırakıldı.
“HA LEYLİM” İÇİN RE’SEN SORUŞTURMA BAŞLATILMIŞTI
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, dijital platformlarda yayımlanan “Ha Leylim” şarkısının sözleri ile video klibindeki görselleri birlikte değerlendirerek re’sen soruşturma başlatmıştı. Başsavcılık açıklamasında incelemenin, Türk Ceza Kanunu’nun 226. maddesinde düzenlenen müstehcenlik suçu kapsamında yürütüldüğü belirtilmişti. Soruşturmanın amacı, eserin söz ve görüntülerinin söz konusu suçun yasal unsurlarını oluşturup oluşturmadığının belirlenmesi.
ADLİ KONTROL KARARI NE ANLAMA GELİYOR?
Soruşturma kapsamında ifade veren Fatih Karaca hakkında tutuklama yerine adli kontrol tedbiri uygulandı. Mahkeme tarafından verilen yurt dışına çıkış yasağı, soruşturma devam ederken şüphelinin Türkiye dışına çıkmasını engelleyen bir koruma tedbiri niteliği taşıyor. Bu tür kararlar tek başına kişinin suçlu bulunduğu anlamına gelmiyor; ceza soruşturmalarında yargılamanın sağlıklı yürütülmesini güvence altına almak amacıyla uygulanabiliyor.
SORUŞTURMA SÜRECİ NASIL İŞLEYECEK?
Savcılık aşamasında şarkı sözleri, video klibi ve dosyaya giren diğer deliller birlikte değerlendirilecek. Gerek görülmesi halinde ek ifade veya uzman görüşü gibi soruşturma işlemleri de yapılabilecek. Savcılık, inceleme sonunda suç işlendiğine ilişkin yeterli şüphe bulunduğu kanaatine ulaşırsa iddianame düzenleyerek kamu davası açılmasını isteyebilir. Yeterli şüphe oluşmadığı değerlendirilirse kovuşturmaya yer olmadığına karar verilebilir. Bir iddianame hazırlanması halinde ise bunun mahkeme tarafından kabul edilmesiyle yargılama aşamasına geçiliyor.
“PERPERİŞAN” DAVASINDA BERAAT ETMİŞTİ
Mabel Matiz daha önce “Perperişan” isimli şarkısının sözleri nedeniyle de benzer bir hukuki süreç yaşamıştı. Şarkının sözlerinde müstehcen betimlemeler bulunduğu ve içeriğin çocukların da erişebildiği dijital platformlarda yayımlandığı iddiasıyla açılan davada sanatçının cezalandırılması talep edilmişti. Ancak mahkeme, suçun yasal unsurlarının oluşmadığı gerekçesiyle Mabel Matiz'in beraatine karar vermişti.
Önceki davada sanatçı suçlamaları kabul etmemiş, eserinin iddia edilen amaçla yazılmadığını savunmuştu. Mahkemenin beraat kararı, bir sanat eserindeki söz veya metaforların ceza hukuku kapsamında değerlendirilmesinde yalnızca tartışmalı bulunmasının yeterli olmadığını, isnat edilen suçun kanunda öngörülen unsurlarının somut olay bakımından oluşup oluşmadığının yargı makamlarınca ayrıca incelendiğini ortaya koymuştu.
SANATSAL İFADE VE CEZA HUKUKU TARTIŞMASI
Müzik, sinema ve diğer sanatsal üretimlere ilişkin benzer dosyalarda hukuki değerlendirme; eserin bütünü, içeriğin sunuluş biçimi, erişilebilirliği ve ilgili ceza normunun unsurları üzerinden yapılıyor. Sanatsal ifade özgürlüğü temel bir hak olarak korunurken, kanunlarda belirlenen sınırlamaların uygulanıp uygulanamayacağı her dosyanın kendi koşulları içerisinde yargı makamlarınca değerlendiriliyor. Bu nedenle bir eser hakkında soruşturma açılması, içeriğin hukuken suç oluşturduğunun kesinleştiği anlamına gelmiyor.
GÖZLER SAVCILIĞIN VERECEĞİ KARARDA
“Ha Leylim” dosyasında bundan sonraki aşamada İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı soruşturma işlemlerini sürdürecek. Fatih Karaca hakkındaki yurt dışına çıkış yasağı ise adli kontrol tedbiri olarak uygulanacak. Soruşturmanın dava aşamasına taşınıp taşınmayacağı, savcılığın deliller üzerindeki incelemesini tamamlamasının ardından vereceği kararla netleşecek.
