İtalyan Donanması’nın yaklaşık 40 yıl boyunca kullandığı Giuseppe Garibaldi, Endonezya’nın deniz kuvvetleri tarihinde yeni bir dönemin kapısını açtı. 1985’te hizmete giren ve 2024’te İtalya’da aktif görevden çıkarılan gemi, hükümetler arası hibe modeli kapsamında Endonezya’ya tahsis edildi. Gemi 18 Eylül’de Kuzey Cakarta’daki Tanjung Priok Limanı’na ulaşırken, resmi devir teslim, Endonezya bayrağının çekilmesi ve KRI Sriwijaya adıyla donanmaya katılım işlemlerinin 24 Eylül’de yapılması planlandı. Bu nedenle geminin Endonezya’ya ulaşması ile resmen KRI statüsünde hizmete girmesi iki ayrı aşamadan oluşuyor.
İTALYA’DAN ENDONEZYA’YA UZUN DENİZ YOLCULUĞU
Giuseppe Garibaldi, İtalya’dan ayrılmasının ardından Süveyş Kanalı ve Kızıldeniz üzerinden Hint Okyanusu’na geçti; yolculuk sırasında lojistik ve teknik ihtiyaçlar için çeşitli limanlara uğradı. Sri Lanka’dan sonra Endonezya kara sularına giren gemiyi KRI Brawijaya-320 ile KRI Prabu Siliwangi-321 fırkateynleri karşıladı ve Cakarta’ya kadar eşlik etti. Endonezya Donanması, bu yolculuğu yalnızca bir gemi transferi değil, yeni platformun personel, hava unsurları ve mevcut filo ile birlikte çalışmasına yönelik hazırlıkların da bir parçası olarak değerlendiriyor.
AFETLERDE “YÜZEN HAVA ÜSSÜ” GİBİ ÇALIŞABİLECEK
Endonezya’nın gemi için açıkladığı öncelikli görevler klasik uçak gemisi kullanımından farklılaşıyor. Donanma, geniş uçuş güvertesinin özellikle helikopter ve insansız hava araçları için değerlendirilmesini; geminin afet bölgelerine personel, ekipman ve hava araçlarının taşınabildiği hareketli bir üs olarak görev yapmasını planlıyor. Endonezya Donanması’nın verdiği teknik bilgilere göre platform, kullanılacak hava araçlarının büyüklüğüne bağlı olarak çok sayıda orta ve ağır sınıf helikopteri ve drone sistemini taşıyabilecek.
Bu kapasite, binlerce adadan oluşan Endonezya açısından özellikle önem taşıyor. Deprem, sel, tsunami, volkanik faaliyet ve geniş alanlara yayılan orman yangınları gibi afetlerde karadan erişimin kesilmesi veya havalimanlarının kullanılamaması müdahaleyi zorlaştırabiliyor. Uçuş güvertesine sahip büyük bir deniz platformu ise afet bölgesinin açıklarında konuşlanarak helikopterlerin yakıt, personel ve malzeme desteğini denizden sürdürmesine olanak sağlayabiliyor. Endonezya yönetiminin orman ve arazi yangınlarına müdahaleyi geminin ilk kullanım alanları arasında göstermesinin arkasında da bu operasyonel ihtiyaç bulunuyor.
ESKİ UÇAK GEMİSİNİN ROLÜ DEĞİŞECEK
Giuseppe Garibaldi, İtalyan Donanması döneminde kısa kalkış ve dikey iniş yapabilen savaş uçakları ile helikopterleri kullanabilecek şekilde tasarlanmış bir hava platformuydu. Endonezya’nın şu ana kadar açıkladığı planlarda ise sabit kanatlı savaş uçaklarından çok helikopter ve insansız hava araçları öne çıkıyor. Bu yaklaşım, geminin klasik anlamda hava üstünlüğü sağlayan bir uçak gemisinden ziyade denizde komuta merkezi, hava operasyon üssü, lojistik destek noktası ve gerektiğinde askeri görevlerde kullanılabilen çok amaçlı bir platform haline getirilmesini öngörüyor.
PERSONELİN EĞİTİMİ KRİTİK AŞAMALARDAN BİRİ
Böylesine büyük bir platformun donanmaya katılması yalnızca geminin teslim alınmasıyla tamamlanmıyor. Uçuş güvertesi operasyonlarından makine sistemlerine, hava trafik koordinasyonundan yangınla mücadeleye kadar çok sayıda alanda uzman personel gerekiyor. Endonezya Donanması’nın son açıklamasına göre KRI Sriwijaya için toplam 400 personellik bir kadro hazırlanıyor; bunların 100’ü gemide bulunurken 300 personelin de özel eğitim sürecinden geçtiği belirtildi. Helikopter pilotlarının hareket halindeki bir gemiye iniş-kalkış yapabilmesi için de ayrı eğitim ve entegrasyon çalışmaları yürütülüyor.
15 İLA 20 YILLIK YENİ HİZMET HEDEFİ
Geminin yaşı, Endonezya açısından en önemli teknik başlıklardan birini oluşturuyor. Donanma Komutanı Amiral Muhammad Ali, gerekli bakım ve yenilemelerin gerçekleştirilmesi halinde platformun 15 ila 20 yıl daha kullanılabileceğini açıkladı. Ancak eski bir savaş gemisinin uzun süre görevde tutulabilmesi için yalnızca ana gövdenin sağlam olması yeterli değil; motorlar, elektronik sistemler, haberleşme altyapısı, uçuş güvertesi ekipmanları ve yedek parça zincirinin de sürdürülebilir şekilde işletilmesi gerekiyor. Bu nedenle hibe yoluyla alınan platform için bakım, modernizasyon, eğitim ve işletme giderleri uzun vadeli planlamanın temel unsurlarından biri olacak.
GÜNEYDOĞU ASYA’DA İKİNCİ ÜLKE OLACAK
Resmi hizmete girişin tamamlanmasıyla Endonezya, Tayland’ın ardından Güneydoğu Asya’da uçak gemisi sınıfında bir platform işleten ikinci ülke konumuna gelecek. Tayland’ın HTMS Chakri Naruebet gemisi 1997’den bu yana donanmada bulunuyor. Endonezya’nın KRI Sriwijaya için insani yardım ve afet müdahalesini öne çıkarması ise bölgede bu tür büyük hava platformlarının yalnızca savaş gücü olarak değil, denizden lojistik ve kriz müdahale aracı olarak da değerlendirilebildiğini gösteriyor.
DENİZ GÜCÜ İÇİN YENİ BİR DENEYİM
KRI Sriwijaya’nın hizmete girmesi, Endonezya Donanması için yalnızca yeni bir geminin filoya eklenmesi anlamına gelmeyecek. Uçuş güvertesi operasyonları, farklı kuvvetlere ait helikopterlerin birlikte kullanılması, insansız hava araçlarının denizden sevk ve idaresi, büyük çaplı insani yardım operasyonlarının koordinasyonu ve uzun süreli açık deniz lojistiği gibi alanlarda yeni bir operasyon kültürünün oluşturulması gerekecek. Geminin önümüzdeki yıllardaki gerçek değeri de sahip olduğu büyüklükten çok, bu kabiliyetlerin ne ölçüde sürdürülebilir ve düzenli biçimde kullanılabildiğiyle ortaya çıkacak.
