İş yerlerinin el değiştirmesiyle birlikte çalışanların en çok merak ettiği konuların başında kıdem tazminatı ve geçmiş hakların akıbeti geliyor. Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş'ın değerlendirmelerine göre, iş yeri devri çalışan açısından yeni bir işe başlama anlamına gelmiyor. Çalışanın ilk işe giriş tarihi esas alınmaya devam ediyor.
HİZMET SÜRESİ SIFIRLANMIYOR
4857 sayılı İş Kanunu'na göre iş yerinin devredilmesi halinde mevcut iş sözleşmeleri tüm hak ve yükümlülükleriyle birlikte yeni işverene geçiyor. Bu nedenle çalışanın kıdem süresi kesintiye uğramıyor ve yıllık izin, ihbar süresi ile kıdeme bağlı diğer haklar ilk işe giriş tarihine göre hesaplanmaya devam ediyor.
Yeni işverenin, çalışanın geçmiş hizmet süresini yok sayması veya kıdemini sıfırlaması mümkün olmuyor.
ESKİ VE YENİ İŞVERENİN ORTAK SORUMLULUĞU VAR
Devir tarihinden önce doğmuş ve ödenmesi gereken ücret, fazla mesai, hafta tatili ve resmi tatil alacaklarında devreden ve devralan işveren birlikte sorumlu tutuluyor. Ancak eski işverenin bu sorumluluğu devir tarihinden itibaren iki yıl ile sınırlı bulunuyor.
İki yıllık sürenin ardından çalışan, bu alacaklar için ağırlıklı olarak yeni işverene başvurabiliyor.
PATRON DEĞİŞTİ DİYE TAZMİNAT ALINAMIYOR
İş yeri devri tek başına iş sözleşmesinin sona ermesi anlamına gelmiyor. Bu nedenle işveren yalnızca devir gerekçesiyle çalışanı işten çıkaramıyor.
Aynı şekilde çalışan da sadece patronun değişmesini gerekçe göstererek işten ayrılıp kıdem tazminatı talep edemiyor. Yargıtay'ın yerleşik uygulamalarında da iş yeri devrinin tek başına haklı fesih nedeni oluşturmadığı belirtiliyor.
KIDEM TAZMİNATINDA İKİ YILLIK SINIR UYGULANMIYOR
İş yeri devrinde en önemli başlıklardan biri kıdem tazminatı. Diğer işçilik alacaklarından farklı olarak kıdem tazminatında eski işveren için iki yıllık sorumluluk sınırı bulunmuyor.
Çalışanın toplam kıdemi, devreden ve devralan işverenler yanında geçen tüm çalışma süreleri dikkate alınarak hesaplanıyor. Eski işveren ise kendi dönemindeki çalışma süresi ve devir tarihindeki ücret seviyesi üzerinden sorumluluğunu sürdürüyor.
KIDEM TAZMİNATI NE ZAMAN ÖDENİYOR?
İş yeri devri bir fesih işlemi sayılmadığı için çalışan devir anında kıdem veya ihbar tazminatı alamıyor. Çalışma ilişkisi yeni işverenle devam ediyor.
Kıdem tazminatı ancak iş sözleşmesi emeklilik, haklı fesih, işveren feshi veya kanunda belirtilen başka bir nedenle sona erdiğinde gündeme geliyor. Bu durumda çalışanın toplam kıdem tazminatını son işverenden talep etme hakkı bulunuyor. Son işveren de eski işveren dönemine ilişkin kısmı hukuki yollarla talep edebiliyor.
DEVİR SONRASINDA TÜM YÜKÜMLÜLÜK YENİ İŞVERENE AİT
Devir tarihinden sonra oluşan ücret, fazla mesai, izin ve diğer işçilik alacaklarından eski işveren sorumlu tutulmuyor. Bu tarihten sonraki tüm yükümlülükler devralan işverene ait oluyor.
Kaynak: Sosyal Güvenlik Başuzmanı İsa Karakaş'ın değerlendirmeleri, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 6. maddesi ve iş hukuku uygulamalarına ilişkin güncel değerlendirmeler.
