İsviçre Federal Teknoloji Enstitüsü (ETH Zürih) bilim insanları, elektronik atıklardaki değerli metalleri geri kazanmak için gıda endüstrisi atıklarını kullanan yeni bir biyolojik yöntem geliştirdi. Prof. Dr. Raffaele Mezzenga ve Dr. Mohammad Peydayesh'in yürüttüğü çalışmaya göre, süt endüstrisinin yan ürünü olan peynir altı suyu sayesinde hurda bilgisayar parçalarından 22 ayar altın çıkarılabiliyor.
Advanced Materials dergisinde yayımlanan araştırmada, yöntemin yüksek sıcaklıklı fırınlara veya zehirli endüstriyel çözücülere ihtiyaç duymadan çalıştığı aktarıldı. Bilim insanları, peynir altı suyu proteinlerini asidik ortamda işleyerek mikroskobik liflere, ardından da gözenekli bir protein süngerine dönüştürdü.
SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Araştırma kapsamında yerel tesislerden toplanan 20 adet hurda bilgisayar anakartı öncelikle asit banyosunda çözüldü. Geliştirilen protein süngeri bu sıvıya bırakıldığında, amiloid fibrilleri adı verilen yapı diğer metalleri dışarıda bırakarak doğrudan altın iyonlarını yakaladı. Süngerin ısıtılmasıyla iyonlar katı metal parçacıklarına dönüştü. İşlem sonucunda 450 miligram ağırlığında, yüzde 91 saflıkta (22 ayar) bir altın külçesi elde edildi. Külçenin kalan yüzde 9'luk kısmının ise bakırdan oluştuğu bildirildi.
ELEKTRONİK ATIKLARDA NEDEN YENİ BİR YÖNTEME İHTİYAÇ VARDI?
Modern elektronik cihazların devre kartlarında bulunan mikroskobik altın hatların geleneksel yollarla geri kazanılması, doğaya zararlı kimyasalların kullanımını ve yüksek enerji tüketen fırınları zorunlu kılıyor. Geliştirilen bu biyolojik altyapı, ağır metalleri ve toksik maddeleri ayrıştırma sürecinden çıkararak geri dönüşümün çevresel faturasını asgari düzeye indiriyor.
Araştırma ekibinin paylaştığı verilere göre, bu sürecin ana hammaddesi olan peynir altı suyunun maliyeti, elde edilen altının piyasa değerinden yaklaşık 50 kat daha düşük seviyede bulunuyor. Sektör uzmanları, elde edilen yüksek kârlılık oranının bu çevreci yöntemin endüstriyel ölçekte hızla yaygınlaşmasına zemin hazırlayacağını öngörüyor.
