Küresel havacılık sektörü, son yılların en büyük lojistik ve enerji krizlerinden biriyle yüzleşiyor. Avrupa Uluslararası Havalimanları Konseyi (ACI Europe) tarafından Avrupa Birliği Komisyonu’na iletilen acil durum mektubu, tehlikenin boyutunu gözler önüne serdi. Orta Doğu'daki ticaret akışının durması sürerse, Avrupa genelindeki havalimanlarında sadece 3 hafta içerisinde "sistemik jet yakıtı kıtlığı" yaşanması bekleniyor. Yaz turizmi hazırlıklarının hız kazandığı ve Avrupa uçuşlarına doğrudan bağımlı olan Alanya'da da bu şok gelişme, turizm ve yerel ekonomi çevreleri tarafından diken üstünde takip ediliyor.
HÜRMÜZ BOĞAZI TIKANDI, TEDARİK ZİNCİRİ KOPTU
Büyük panik yaratan krizin merkezinde, küresel enerji akışının en kritik damarı olan Hürmüz Boğazı yer alıyor. Financial Times’ın raporuna yansıyan verilere göre, 28 Şubat itibarıyla patlak veren bölgesel çatışmalar, bu rotadaki sevkiyatları adeta felç etti. Günlük bazda 15 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varil petrol ürününün geçtiği güzergahtaki bu ani tıkanma, yakıt ihtiyacını Orta Doğu'dan karşılayan Avrupa pazarında tedarik zincirini tamamen kopardı.
AVRUPA VE AKDENİZ UÇUŞLARI RİSK ALTINDA
S&P Global Energy'nin açıkladığı çarpıcı rakamlar, yaklaşan tehlikenin coğrafi yayılımını netleştiriyor. Kritik rotadan her gün Kuzeybatı Avrupa 177 bin varil, Güney Avrupa ve Doğu Akdeniz ise 31 bin varil jet yakıtı çekiyordu. Kesintinin faturası sadece Avrupa ile sınırlı kalmazken, aynı güzergahı kullanan Afrika'nın günlük 100 bin, Asya'nın ise 17 bin varillik yakıt akışı da büyük bir darbe yedi. Pazardaki bu devasa açık, başta Alanya gibi uluslararası turist ağırlayan destinasyonlara yönelik uçuş planlamalarını doğrudan tehdit ediyor.
JET YAKITI FİYATLARINDA YÜZDE 110'LUK ŞOK
Tedarik hatlarındaki bu şiddetli kopuş, jet yakıtı fiyatlarını küresel piyasalarda eşi görülmemiş rekor seviyelere fırlattı. Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği (IATA) kayıtlarına göre; 27 Şubat'ta varil başına 99,4 dolar seviyesinde işlem gören küresel jet yakıtı endeksi, 3 Nisan itibarıyla tam yüzde 110'luk bir şok artışla 209 dolara tırmandı. Kuzeybatı Avrupa pazarında ise navlun ve sigorta maliyetlerinin eklenmesiyle fiyat varil başına 216,9 doları gördü. Artan bu devasa maliyetlerin ve olası yakıt kıtlığının yaz aylarında bilet fiyatlarına ve uçuş iptallerine nasıl yansıyacağı büyük bir merak konusu.
