GÜBRE FİYATLARINDA DEV ARTIŞ
Küresel enerji piyasalarındaki dalgalanma, doğal gaz bağımlısı olan gübre sektörünü doğrudan vurdu. Enerji maliyetlerindeki artış ve lojistik hatların kesilmesiyle birlikte küresel gübre fiyatlarında yüzde 56’ya varan artışlar kaydedildi.
Sektörün can damarı olan üre fiyatları, kriz öncesi 482 dolar seviyesindeyken, tedarik zincirindeki kırılmalarla birlikte 750 dolara kadar yükseldi. Bu durum, Alanyalı üreticinin üretim maliyetlerini sürdürülemez bir noktaya taşıdı.
HÜRMÜZ BOĞAZI KAPANIYOR, TEDARİK ZİNCİRİ KOPUYOR
Dünya genelindeki gübre arzının büyük bir kısmını göğüsleyen bölge ülkeleri, krizin merkezinde yer alıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki geçiş riskleri, küresel gübre tedarik zincirinde yüzde 33, fosfatlı gübre arzında ise yüzde 20 oranında bir daralmaya yol açtı.
BÖLGE ÜLKELERİNİN KÜRESEL ARZDAKİ KRİTİK PAYI
Üre: Yüzde 46
Kükürt: Yüzde 45
Azotlu gübre: Yüzde 38
Fosfatlı gübre: Yüzde 38
Savaş tamtamları sadece fiyatları değil, üretimi de vurdu. Küresel üre ihtiyacının yüzde 14’ünü tek başına karşılayan Katar, stratejik tesislerinde üretimi askıya aldığını duyurdu. Benzer şekilde Hindistan’da 3, Bangladeş’te ise 4 dev gübre fabrikasında çarklar durdu.
"Maliyetler bu hızla artarken çiftçinin tarlada kalması mucize. Tüketicinin ucuz gıda beklentisi bu tablo karşısında maalesef karşılık bulamıyor."
ÜRETİCİ KAYGILI, TÜKETİCİ TEDİRGİN
Türkiye genelinde artan girdi maliyetlerinden en çok etkilenen kesim olan çiftçiler, önlerini görememekten şikayetçi. Alanya’daki üreticiler, gübre ve ilaç fiyatlarındaki bu önlenemez yükselişin, sezon sonunda market raflarına "etiket şoku" olarak yansıyacağı konusunda uyarıyor. Hürmüz Boğazı’ndaki krizin derinleşmesi durumunda, sadece fiyatların artması değil, ürün bulmanın da zorlaşacağı bir dönemin kapıda olduğu belirtiliyor.
