İYİ Parti, CHP ve Saadet Partisi milletvekilleri yaptıkları kapsamlı açıklamalarda, Avrupa’dan ithal edilen ve denetimsizce deşarj edilen çöplerin turizmi, halk sağlığını ve geleceği tehdit ettiğini vurgulayarak hükümete acil eylem çağrısında bulundular.
‘TÜRKİYE BAŞKA DEVLETLERİN ÇÖPLÜĞÜ DEĞİLDİR’
İYİ Parti Grup Başkanvekili Antalya Milletvekili Uğur Poyraz, ülke ekonomisinin can damarı olan turizm sektörünün ve eşsiz Akdeniz ekosisteminin tarihin en ağır tehditleriyle karşı karşıya kaldığını ifade etti. Poyraz, bilimsel verilerin Avrupa’nın kendi topraklarında istemeyip Türkiye’ye gönderdiği plastik çöplerin Akdeniz’i kirlettiğini açıkça gösterdiğini belirtti. Kıyı akıntılarıyla Alanya sahillerine kadar ulaşan bu kirliliğin sadece deniz canlılarını değil, milyonlarca insanın geleceğini de baltaladığını vurgulayan Poyraz, kısa vadeli rant uğruna Akdeniz gibi bir dünya mirasının feda edilmesine sessiz kalmayacaklarını dile getirdi. Prof. Dr. Sedat Gündoğdu’nun araştırmalarıyla Adana ve Mersin’deki yaklaşık 140 tesiste işlenen plastik çöplerin atık süreçleri sonrasında denetimsizce Akdeniz’e deşarj edildiğinin ortaya konulduğunu aktaran Poyraz, bu durumun yürürlükteki kanunları ve uluslararası taahhütleri açıkça çiğnediğinin altını çizdi. Poyraz, "2872 Sayılı Çevre Kanunu yok sayılmaktadır. Kanunun 9’uncu maddesindeki çevrenin korunması, 11’inci maddesindeki izin alma, arıtma ve bertaraf etme yükümlülükleri ile cezai hükümler göz ardı edilmektedir. 3621 Sayılı Kıyı Kanunu yok sayılmaktadır. Sahil şeritlerinin korunması ve kamu yararına kullanım esaslarını düzenleyen kanuna aykırı olarak denize zehirli atıklar akıtılmaktadır. Barselona Sözleşmesi yok sayılmaktadır. 1976 yılında kabul edilen ve Türkiye’nin de taraf olduğu bu uluslararası sözleşme ile Akdeniz’e karasal kaynaklardan ulaşan kirliliğin önlenmesi yükümlülüğü ihlal edilmektedir" dedi. Poyraz, çöp ithalatından elde edilecek kısa vadeli gelirlerin turizmi ve balıkçılığı feda etmeye değmeyeceğini belirterek, Alanya ve Akdeniz çanağının kâr hırsına kurban edilemeyeceğini ifade etti. İYİ Parti olarak konuya dair 29 Ocak 2024 tarihinde yazılı soru önergesi verdiklerini ancak Çevre, İklim ve Şehircilik Bakanlığı’nın hâlâ cevap veremediğini hatırlatan Poyraz, 4 Aralık 2024 tarihinde TBMM’de araştırma önergesi verdiklerini ancak AK Parti ve MHP oylarıyla reddedildiğini kaydetti. Siyaset üstü bir anlayışla plastik çöplerin Türkiye’ye girişine derhal, tam ve süresiz bir yasak getirilmesi gerektiğini vurgulayan Poyraz, bölgedeki 140 tesisin sıkı ve şeffaf denetime tabi tutulmasını, atığını denize bırakan tesislerin ruhsatlarının iptal edilerek kapatılmasını talep etti. Poyraz, Mavi Vatanı korumanın vatan ve namus borcu olduğunu belirterek, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığı’na yeni soru önergeleri ve TBMM’de araştırma önergesi vereceklerini açıkladı.
AYKUT KAYA: SORUNUN KAYNAĞI ORTAYA ÇIKARILMALIDIR
CHP Antalya Milletvekili Aykut Kaya, Akdeniz kıyılarında yaşanan deniz kirliliğinin çevresel bir sorunun ötesine geçerek turizmi, balıkçılığı, doğal yaşamı ve halk sağlığını tehdit eden ciddi bir mesele hâline geldiğini belirtti. Bilim insanlarının paylaştığı araştırmaların kirliliğin kaynağının kapsamlı şekilde araştırılmasını zorunlu kıldığını ifade eden Kaya, sorunun kaynağı ortaya çıkarılmadan yalnızca deniz yüzeyinde yapılacak temizlik çalışmalarının kalıcı bir çözüm sağlamayacağını vurguladı. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nı acilen göreve davet eden Kaya, ithal atık işleyen tüm geri dönüşüm tesislerinin kapsamlı şekilde denetlenmesi gerektiğini belirtti. Dere ve denizlere atık deşarj ettiği tespit edilen tesislerin faaliyetlerinin durdurulması ve haklarında gerekli işlemlerin gecikmeden uygulanmasını talep eden Kaya, plastik çöp ithalatı politikasının yeniden gözden geçirilmesi ve Akdeniz’i korumanın herkesin ortak sorumluluğu olduğunu ifade etti.
ŞERAFETTİN KILIÇ: AKDENİZ TÜRKİYE’NİN ORTAK HAZİNESİDİR
Saadet Partisi Antalya Milletvekili ve TBMM Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Şerafettin Kılıç, Akdeniz kıyılarının ithal plastik atıklar nedeniyle karşı karşıya olduğu çevre tehdidine ilişkin bilimsel bulguların endişe verici olduğunu dile getirdi. Meselenin yalnızca bir çevre meselesi olmadığını, aynı zamanda halk sağlığı, turizm, tarım, balıkçılık ve gelecek nesillerin yaşam hakkı meselesi olduğunu vurgulayan Kılıç, Antalya’nın ekonomisinin temiz denizine ve doğal güzelliklerine bağlı olduğunu belirtti.
Kısa vadeli ekonomik hesaplar uğruna Akdeniz’in kirletilmesine ve Türkiye’nin başka ülkelerin atıklarının depolandığı bir merkez haline getirilmesine asla razı olamayacaklarını ifade eden Kılıç, Türkiye'nin kendi çevresini korumakta zorlanırken başka ülkelerin çöpünü üstlenecek bir ülke olmadığını kaydetti. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığını iddiaları tüm yönleriyle araştırmaya ve kamuoyunu şeffaf biçimde bilgilendirmeye davet eden Kılıç, konuyu Meclis Genel Kurulu’nda mutlaka gündeme getireceklerini belirtti.
Atık işleme tesislerinin en sıkı şekilde denetlenmesi ve çevreyi kirlettiği tespit edilen işletmelere hiçbir taviz verilmemesi gerektiğini vurgulayan Kılıç, ithal atık uygulamasının denizleri tehdit etmesi durumunda çöp ithalatının derhal yasaklanmasını talep etti. Akdeniz’in Türkiye’nin ortak hazinesi olduğunu belirten Kılıç, denizimizi, toprağımızı ve insanımızın geleceğini korumanın günlük siyasetin değil milli sorumluluğun gereği olduğunu ifade etti. (Sudi ÇANDIR)
