İsviçre'nin Bürgenstock kasabasında yürütülen ABD ve İran müzakerelerinin ilk turu sona erdi. Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda gerçekleşen 18 saatlik görüşmelerin ardından, Lübnan'daki askeri operasyonları sona erdirmeyi hedefleyen yeni bir çatışma önleme mekanizması üzerinde mutabakata varıldı. Sürecin ilerlemesi için teknik heyetlerin çalışmalarına devam edeceği açıklandı.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı değerlendirmede müzakerelerde önemli aşamalar kaydedildiğini bildirdi. Arakçi'nin aktardığına göre, petrol ve petrokimya ihracatına yönelik kısıtlamalar kaldırıldı, dondurulmuş bazı varlıklar serbest bırakıldı ve İran için kapsamlı bir yeniden inşa planı başlatıldı. Varılan mutabakatın uygulanabilirliğine dikkat çeken Arakçi, sürecin ilk gerçek sınavının Lübnan çatışmasızlık mekanizması olacağını vurguladı.
ÜST DÜZEY KOMİTE KURULUYOR
Arabulucu ülkeler Katar ve Pakistan tarafından yayımlanan ortak açıklamaya göre, diplomatik sürece siyasi gözetim sağlamak amacıyla bir Üst Düzey Komite oluşturuldu. Kurulan komitenin 60 gün içinde nihai bir anlaşmaya varılması için detaylı bir yol haritası hazırlayacağı duyuruldu. Açıklamada, ticari gemilerin Hürmüz Boğazı'ndan güvenli geçişini sağlamak ve olası iletişim hatalarını önlemek amacıyla taraflar arasında doğrudan bir iletişim hattı kurulduğu belirtildi. Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif de basına yansıyan açıklamalarında, İran yönetiminin kriz sürecini gerilimi düşürme hedefiyle yürüttüğünü ifade etti.
ABD CEPHESİNDEN SERT UYARILAR
Diplomatik müzakereler devam ederken, ABD iç siyasetinden sürece yönelik sert eleştiriler gelmeye devam ediyor. CBS News televizyonuna konuşan Cumhuriyetçi Senatör Lindsey Graham, diplomatik çözüm girişimlerinin başarısız olacağına inandığını dile getirdi. Graham, 19 Haziran tarihinde Başkan Donald Trump ile 4 saatten fazla süren bir görüşme gerçekleştirdiğini belirterek, diplomasinin sonuç vermemesi halinde ABD'nin Hürmüz Boğazı'nı güç kullanarak ele geçireceğini öne sürdü. Senatör, İran'ın ABD kontrolüne direnmesi durumunda ağır askeri karşılık göreceğini savundu.
HÜRMÜZ BOĞAZI NEDEN KRİTİK BİR ÖNEME SAHİP?
Küresel enerji piyasalarının en önemli geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin güzergahını oluşturuyor. Bu bölgedeki herhangi bir askeri hareketlilik veya kontrol değişikliği, sadece bölgesel değil küresel çapta doğrudan ekonomik dalgalanmalara yol açma potansiyeli taşıyor. Müzakerelerde bu boğazın güvenliği için özel bir iletişim hattı kurulması, bölgenin uluslararası ticaretteki stratejik ağırlığını bir kez daha ortaya koyuyor.
