Dünyanın en etkili ve en tehlikeli sentetik uyuşturucusu, metamfetamin. Kullanıcı sayısının gerek dünyada gerekse ülkemizde hızla artış gösterdiği madde, beyinde çok çabuk bağımlılık yapıyor. Yasal kullanımı bulunmayan metamfetamin bağımlılarının yaşam süresi oldukça kısa. "Ateş, Kristal, Buz" diye adlandırılan metamfetamin maddesinin son dönemlerdeki adı: "Metin Amca."
Özellikle son bir kaç yılda memleketimizde kullanımı endişe verici düzeyde artan ve her geçen gün daha büyük bir tehlikeye dönüşen metamfetamin, Türkiye’de ilk kez 2009 yılında İstanbul’da görüldü.
Burun, ağız ve damar yoluyla alınabilen metamfetamin (MET) haz almayı çok artıran, coşku verici, öforik bir maddedir. "Mutluluk hormonu" olarak adlandırılan Dopamine etki eden metamfetamin, beynin ödül sistemine nüfuz ederek burayı yönetir.
Yemek yeme, sigara içme, egzersiz yapma gibi aktiviteler beyinin haz alma, hayattan zevk alma yani ödül merkezini harekete geçirerek dopamin salgılatır. Metamfetamin beynin bu haz alma merkezine etki ederek daha fazla dopamin salgılanmasına neden olur. Coşkuyu, zevki artıran Met, kullanmaya yeni başlayan kişiyi çok canlı, enerjik ve hareketli yapar. Örneklendirilecek olursa yemek yeme dopamini 150 birim yükseltirken MET alma 1000 birim yükseltmektedir. Uyarıcı etkisiyle kullanıcı da çok fazla coşkunluk ve taşkınlık gösterilerine neden olan met, birkaç kullanım sonrası kullanan kişinin düşünce sistemini bloke eder ve kişiyi birdenbire depresyona sokar.
Metamfetamine başlama nedenleri bireyden bireye değişse de özellikle çocuklarda temel motivasyon merak duygusudur. "Bir seferden bir şey olmaz" yaklaşımı ile metamfetamine başlayanların sayısı hayli fazla. Eğlenmek, keyif almak, bir grubun üyesi olarak kabul görmek için mete başlayanların sayısı oldukça yüksek. Yaşanan bazı olaylardan, travma, şiddet, istismar, kaçmak için de metamfetamin alınmaktadır.
Ülkemizde aileler, genelde çocuklarının böyle bir maddeyi alabileceğini, aldığını kabul etmek istemezler. Metamfetamin kullanımının kolay, fiyatının ucuz ve istendiği zaman erişilebilir olması nedeniyle en fazla kullanılan uyuşturucu maddedir. Tüm sosyal sınıflar tarafından kullanıcısı olsa da MET, daha çok sosyo-ekonomik açıdan alt gelir grubunun uyuşturucu maddesi olarak kabul görüyor.
Afganistan'dan İran'a gelen uyuşturucunun içine İran'da başka malzemeler katılarak tahşiş edilir ve Türkiye'ye getirilir. Ülkemizde de içine başka kimyasal bileşikler ilave edilerek maddenin hem pazarı büyütülür hem de fiyatı ucuzlatılır. Türkiye'de ne kadar insanın metamfetamin kullandığı tam olarak bilinmiyor. Fakat 2022 yılının Kasım ayında dönemin İçişleri Bakanı Süleyman Soylu, yaptığı basın açıklamasında, "Haftada ortalama 5 bin uyuşturucu satıcısını veya imalat yapanı gözaltına alıyoruz" demişti. Bu sayı dikkate alınacak olursa oldukça büyük bir kitle uyuşturucu satış ve imalatını yapmakta. Kimi uzmanlara göre kullanıcılar da hesaba katılacak olursa sayının birkaç milyona ulaşabileceği ifade ediliyor.
Maddeyi kullanma yaşının altıya indiğini belirten uzmanlar madde ile çocuklar ve gençlerin hiç tanışmaması gerektiğini vurguluyorlar. Çok kuvvetli bir uyuşturucu olan Metamfetamini çocukların alıp almadığını çocuğu ile aynı ortamda bulunan her anne baba bilebilir. Maddenin beyni etkisi altına almaya başladığı başlangıç dönemi belirtileri çok önemlidir. Aileler çocuklarında farklı davranış ve tutum değişikliklerini gözlemliyorlarsa bu durumu geçiştirmemeli, üzerinde durmalıdırlar. Sakin bir çocuğun hareketli, canlı, enerjik bir gencin sessizliği tercih etmesi gibi. Dramatik değişiklikler ve fiziksel belirtiler; terleme, kızarıklık, gözlerde yaşarma, tedirginlik, titreme varsa çocuk ya da genç ile konuşmalı, kendisini ifade etmesine imkan tanınmalıdır. Tedavi amaçlı psikiyatrist yardımı alınarak AMATEM'e başvurulmalıdır.
Birkaç kullanımdan sonrası metamfetamin bağımlısı olan kişiler, maddeyi bırakamazlar. Bağımlılığa dönüştüğü dönemde Met yoksunluğu yaşayan kişiler, ailelerine şiddet uygulayabilirler. Madde almak için hırsızlık yapabilir, evin eşyalarını bile satabilirler. Bu ağır dönemlerde çocuklarına yardım edemeyen aileler "çocuklarını bu şekilde görmektense çocuklarının ölmesini " Allah'tan istediklerini dile getirebiliyorlar.
Maddeye bağımlılık arttıkça kullanıcıda da çabuk ve hızlı hasarlar oluşur. Bağımlılığın başladığı bir iki yıl içinde kişinin hayattan aldığı haz azalır, iştahı azaldığı için zayıflar, elmacık kemikleri çıkar, hipertansiyon, vücut sıcaklığı artışı, göz bebeklerinin büyümesi, zihin karışıklığı, diş çürümesi, akne ve uçuklar, kasılma, kaşınma, asabiyet gibi belirtiler görülür.
Madde alınamazsa kullanıcı depresyona girer. Bu dönemde kişinin tedavi edilmesi çok zordur. Madde bağımlısı, halüsinasyonlar görür, derialtında böcek yürümesi hissi özellikle kişileri çok rahatsız eder. Paranoya ve kıskançlık artar. Parkinson benzeri bir hastalık belirtileri gözlemlenir. Klasik met ağzı denilen bir durum oluşur. Bağışıklık sistemi deprese olur, şizofreni görülür. Madde bağımlıları, malı bulmak için "Adam vur deseler vuracak" noktaya gelebilirler.
Oldukça kuvvetli bağımlılık yapıcı bir madde olan Metamfetamin kullanımı ile suç artışları arasında bağlantı olduğunu belirten psikiyatristler darp, tecavüz, cinayet gibi şiddet içeren suçlarda artışlar olduğunu dile getiriyorlar. Uzmanlar, Met kullanıcılarında zamanla ağır psikozlar geliştiğinin özellikle altını çizerek aileleri, eğitimcileri, siyaset yapıcıları uyarıyorlar.
Son yıllarda ülkemizde madde kullanımında çok fazla artış var. Nedeni "mutsuz toplumu mutlu etmek". Toplumun mutsuzluğu ile uyuşturucu kullanımı arasında paralellik olduğu gözlemleniyor. Mutsuzluğu engellersek bağımlılığı da engelleriz. Emperyalizmin ülkeyi kuşatma yöntemlerinden biri de uyuşturucu maddelerdir. Milletlerin geleceği olan çocukların bu maddelerle hiç tanışmamasını sağlamak en büyük vatanseverliktir.
Din, iman, bayrak, vatan hamaseti yapmak vatan sevmek değildir. Vatana üzerindeki yaşayanlarla da sahip çıkmak, korumak hem Türk Milletinin bir ferdi olarak hepimizin görevidir hem de insan olma sorumluluğumuzdur.
