Yapay zekâ yardımıyla geliştirilen kişiselleştirilmiş mRNA kanser aşısı, bir köpekte tümörü büyük ölçüde küçülttü. Bilim dünyası şimdi aynı yöntemin insanlarda uygulanıp uygulanamayacağını tartışıyor.
Yapay zekâ teknolojilerinin sağlık alanındaki potansiyeline dair dikkat çeken bir gelişme Avustralya’dan geldi. Teknoloji girişimcisi Paul Conyngham, kanser teşhisi konulan köpeği için ChatGPT yardımıyla kişiselleştirilmiş mRNA aşısı geliştirdi. Deneme amaçlı uygulanan bu yöntem sonucunda köpekteki tümörün yüzde 75 oranında küçüldüğü bildirildi.
Deneysel çalışma henüz bilimsel klinik aşamalardan geçmese de, uzmanlara göre bu gelişme kişiye özel kanser tedavileri açısından önemli bir fikir ortaya koyuyor.
KÖPEĞİ İÇİN YAPAY ZEKA DESTEKLİ AŞI GELİŞTİRDİ
Sydney’de yaşayan Conyngham, 2019 yılında sahiplendiği Rosie isimli köpeğinin arka bacağında oluşan kitleler nedeniyle veterinere başvurdu. Yapılan incelemelerde köpeğe mast hücreli kanser teşhisi konuldu.
Köpeklerde en yaygın cilt kanserlerinden biri olarak bilinen bu hastalık genellikle deride kitle, nodül veya şişlik şeklinde ortaya çıkıyor.
Conyngham, ilk etapta köpeği için kemoterapi tedavisi uygulattı. Ancak bu tedavi tümörün yayılmasını yavaşlatsa da beklenen küçülmeyi sağlamadı.
Bunun üzerine teknoloji girişimcisi, farklı tedavi seçeneklerini araştırmak için ChatGPT’den yardım aldı. Ardından köpeğin tümör dokusundan alınan örneklerle DNA dizilemesi yapıldı ve veriler analiz edilerek köpeğe özel mRNA tabanlı bir aşı tasarlandı.
TÜMÖR YÜZDE 75 ORANINDA KÜÇÜLDÜ
Conyngham, geliştirdiği yöntemi akademik destek almak için Yeni Güney Galler Üniversitesi (UNSW) RNA Enstitüsü Direktörü Dr. Páll Thordarson ile paylaştı. Bilimsel danışmanlıkla hazırlanan deneysel aşı kısa sürede uygulanabilir hale getirildi.
Aşının uygulanmasından yaklaşık bir ay sonra yapılan kontrollerde tümörün yüzde 75 oranında küçüldüğü görüldü.
Conyngham, tedavi sonrası köpeğinin hareket kabiliyetinin belirgin şekilde arttığını ve yeniden koşup oynayabildiğini söyledi.
İNSANLAR İÇİN YENİ BİR TEDAVİ OLABİLİR Mİ?
Bilim insanlarına göre bu çalışma doğrudan bir “kanser tedavisi bulundu” anlamına gelmiyor. Ancak kişiselleştirilmiş kanser aşıları konusunda önemli bir yaklaşım sunuyor.
Dr. Páll Thordarson, mRNA teknolojisinin gelecekte kanser tedavisinde önemli rol oynayabileceğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bu tür kişiselleştirilmiş aşılar gelecekte kanser hastalarında da kullanılabilir. Zaten Moderna gibi şirketler insanlarda kullanılabilecek benzer kanser aşıları üzerinde çalışıyor.”
Uzmanlara göre bu yöntemin insanlar üzerinde kullanılabilmesi için klinik deneyler, güvenlik testleri ve uzun yıllar sürebilecek bilimsel çalışmalar gerekiyor.
Yani şimdilik kesin bir tedavi değil… ama yapay zekâ destekli tıp araştırmalarının önümüzdeki yıllarda çok daha büyük gelişmelere yol açabileceği düşünülüyor.
Bugün laboratuvarda başlayan bir fikir, yarın milyonlarca insanın hayatını değiştirebilir. Belki de kanser tedavisinin geleceği tam olarak bu noktada şekilleniyor.
