6322 sayılı Kanun ile 15.6.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'na girişimciliği desteklemek amacıyla, girişim sermayesi fonuna ilişkin hükümler içeren 325/A maddesi eklenmiştir. Eklenen maddeye göre...
6322 sayılı Kanun ile 15.6.2012 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na
girişimciliği desteklemek amacıyla
, girişim sermayesi fonuna ilişkin hükümler içeren 325/A maddesi eklenmiştir. Eklenen maddeye göre ise;
Gelir ve kurumlar vergisi mükellefleri, Sermaye Piyasası Kurulunun düzenleme ve denetimine tabi olarak Türkiye’de kurulmuş veya kurulacak olan girişim sermeyesi yatırım ortaklıklarına sermaye olarak koymak veya girişim sermayesi yatırım fonu paylarını satın alınmak amacıyla, ilgili
dönem kazançlarından
veya beyan edilen
gelirinden
girişim sermayesi fonu ayrılabilmektedirler. Bu fon, kurum kazancının veya beyan edilen gelirin
%10’unu ve öz sermayenin %20’sini
aşamamaktadır. Girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarlar ise pasifte geçici bir hesapta tutulabilmektedir. Mükelleflerce, fonun ayrıldığı yılın sonuna kadar girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya girişim sermayesi yatırım fonlarına yatırım yapılmaması halinde, zamanında tahakkuk ettirilmeyen vergiler gecikme faizi ile birlikte tahsil edilmektedir.
Bununla birlikte, bu fonun amacı dışında herhangi bir suretle başka bir hesaba nakledilmesi, işletmeden çekilmesi, ortaklara dağıtılması, dar mükelleflerce ana merkeze ana merkeze aktarılması, işin terki, işletmenin tasfiyesi, devredilmesi, bölünmesi yada girişim sermayesi yatırım ortaklıklarının hisse senetlerinin veya girişim sermayesi yatırım fonu katılma paylarının elden çıkarılmasında itibaren
6 ay
içinde bu maddede belirtilen amaçla yeniden kullanılmaması halinde, bu işlemlerin yapıldığı veya sürenin dolduğu dönemde vergiye tabi tutulmaktadır.
Girişim sermayesi fonu ayırma bir vergi avantajı sağlama aracı mıdır?
Girişimciliği desteklemek amacıyla getirilen bu düzenleme aynı zamanda gelir ve kurumlar vergisi mükelleflerince de bir vergi avantajı sağlama aracı olarak da kullanılmaktadır. 6322 sayılı kanunun; 9. maddesi ile GVK’nin 89. maddesinin 1. fıkrasına 10. bent olarak ve 36. maddesi ile KVK’nin 10. maddesinin 1. fıkrasına (g) bendi olarak,
“213 sayılı Vergi Usul Kanununun 325/A maddesine göre girişim sermayesi fonu olarak ayrılan tutarların beyan edilen gelirin %10’unu aşmayan kısmı”
ifadesi eklenmiştir. Bu hükme göre, ayrılan girişim sermayesi fon tutarları
gelir ve kurumlar vergisi
matrahının tespitinde, gelirin yeterli olması halinde beyan edilen gelirden indirilerek bir vergi avantajı sağlanabilmektedir.
Kurumlar vergisi mükellefleri için beyan edilen gelirlerden indirilecek %10’luk indirim hakkı tutarının hesaplanması ise, 7 Seri No.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinde öz sermayenin dönem sonu öz sermaye olduğu belirtildikten sonra indirim tutarının tespitinde beyan edilen gelir olarak ticari bilanço kar veya zararına kanunen kabul edilmeyen giderler eklenmek ve geçmiş yıl zararları ile varsa tüm indirim ve istisnalar düşülmek suretiyle yani,
[ Ticari bilanço karı (zararı) + kanunen kabul edilmeyen giderler – geçmiş yıl zararları – tüm indirim ve istisnalar ]
şeklinde hesaplanacağı belirtilmektedir.
Şimdi indirim tutarının nasıl hesaplanacağını ve sonrasında işletmenin kaç TL kurumlar vergisi ödeyeceğini bir örnek üzerinde hesaplamaya çalışalım:
ABC Üretim A.Ş. 2019 yılının sonunda 500.000 TL kurum kazancı elde etmiştir. İşletmenin 2019 yılı sonundaki öz sermayesi tutarı 2.000.000 TL’dir. İşletmenin ayrıca, 2019 yılı sonunda 100.000 TL kanunen kabul edilmeyen giderleri, 50.000 TL geçmiş yıl zararları, 70.000 TL Ar-Ge indirimi tutarı bulunmaktadır.
İşletmenin ayırabileceği maksimum girişim sermayesi tutarı, 2.000.000 TL x 0.20= 400.000 TL’dir.
%10’luk indirim tutarı
= [500.000 TL + 100.000 TL – 50.000-70.000] x 0.10 = 48.000 TL’dir.
Kurum kazancı 500.000 TL
Kanunen kabul edilmeyen giderler (+) 100.000 TL
Geçmiş yıl zararları (-) 50.000 TL
Ar-Ge indirimi (-) 70.000 TL
Girişim sermayesi fon tutarı (-) 48.000 TL
Kurumlar Vergisi Matrahı 432.000 TL
2020 yılında Ödenecek Kurumlar Vergisi ise 432.000 TL x 0.22 = 95.040 TL olacaktır.
ABC Üretim A.Ş., 48.000 TL’lik tutarı girişim sermayesi fonu olarak ayırarak, 2020 yılı içinde özel bir fon hesabına alacaktır. Fakat unutulmaması gerek bir durum var. İşletme 2020 yılı sonuna kadar, ayırmış olduğu 48.000 TL’lik girişim sermayesi fon tutarıyla, mutlaka girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım
yapması
gerekiyor. İşletmenin girişim sermayesi yatırım ortaklıklarına veya fonlarına yatırım
yapmaması durumunda
ise indirim konusu yaptığı 48.000 TL’lik fon tutarı nedeniyle eksik ödediği (48.000 x 0.22) 10.560 TL’lik kurumlar vergisini ve bu tutara ait gecikme faizini 2021 yılı içinde ödemek zorundadır.
Sonuç olarak işletme 2020 yılı içinde ödemesi gereken 10.560 TL’lik kurumlar vergisi tutarını, girişim sermayesi fonu ayırarak ödemekten kurtulmuş ve o yıl için bir vergi avantajı sağlamıştır.