Çin Havacılık ve Uzay Bilimi ve Teknolojisi Şirketi tarafından geliştirilen Uzun Yürüyüş 10B roketi, Cuma günü yerel saatle 12.15'te (TSİ 07.15) Hainan'dan fırlatıldı. Çin devlet medyasına göre, fırlatmadan yaklaşık altı dakika sonra roketin hızlandırıcı kademesi dikey olarak Dünya'ya döndü. Hızlandırıcı, yüzen bir platform üzerinde güvenli şekilde yakalanarak ülkenin uzay programı adına tarihi bir başarıya imza atıldı.
Geleneksel uzay görevlerinde tek kullanımlık roketlerin maliyeti ciddi bir sorun yaratırken, hızlandırıcıların yeniden kullanılması fırlatma giderlerini büyük ölçüde düşürüyor. Bugüne kadar sadece SpaceX ve Blue Origin şirketleri uzaya gönderdikleri roketleri dikey olarak geri indirmeyi başarmıştı. Çin'in bu başarılı testi, ABD'nin yeniden kullanılabilir uzay teknolojilerindeki küresel hakimiyetine doğrudan bir rekabet adımı olarak değerlendiriliyor.
RAKİPLERİNDEN FARKLI İNİŞ SİSTEMİ
Alçak Dünya yörüngesine en az 16 metrik ton yük taşıma kapasitesine sahip olan Uzun Yürüyüş 10B, endüstride SpaceX'in Falcon 9 roketiyle rekabet edecek konuma yerleşiyor. Ancak Çin'in yeni roketi doğrudan bir piste veya gemiye tekerlekli iniş yapmıyor. Sistem, roket üzerindeki özel iniş kancalarının yüzen platforma bağlı devasa bir ağı yakalamasıyla durduruluyor. Ülke, geçtiğimiz Şubat ayında Uzun Yürüyüş 10A ile yaptığı ilk denemede roketi kontrollü indirmiş ancak platformun yakınına düşmesine engel olamamıştı.
YENİDEN KULLANILABİLİR ROKETLER NEDEN ÖNEMLİ?
Uzay endüstrisinde rekabetin temelini artık fırlatma maliyetlerinin düşürülmesi oluşturuyor. SpaceX'in Aralık 2015'te ilk kez indirdiği ve günümüzde yılda yaklaşık 150 kez fırlattığı Falcon 9 hızlandırıcıları, düzinelerce kez yeniden kullanılabiliyor. Blue Origin ise bu başarıyı Kasım 2025'te New Glenn roketiyle tekrarlamıştı. Çin'in bu teknolojik eşiği aşması, gelecekteki uydu fırlatma ve derin uzay keşif görevlerinde maliyet avantajı yakalamasını sağlayacak.
Başarılı iniş operasyonunun duyurulması, Asya piyasalarında uzay ve havacılık hisselerini doğrudan etkiledi. Finansal piyasa düzenlemelerinin izin verdiği günlük yüzde 10'luk maksimum artış sınırına ulaşan China Spacesat ve China Satellite Communications şirketlerinin hisseleri günü tavan fiyattan kapattı.
