MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, İsrail’in Suriye’deki askeri faaliyetleri ve Türkiye’ye yönelik açıklamaları üzerinden Tel Aviv yönetimine tepki gösterdi. Bahçeli, İsrail’in bölgede yeni gerilimlere yol açabilecek adımlardan kaçınması gerektiğini belirterek, Türkiye’nin kendisine yönelen doğrudan veya dolaylı tehditleri görmezden gelmeyeceğini vurguladı. Açıklama, İsrail’in 18 Ağustos’ta Suriye’nin İdlib ilinin doğusundaki Ebu Zuhur Askeri Havaalanı’na yönelik saldırısının ardından Ankara-Tel Aviv hattında yükselen gerilimin sürdüğü bir dönemde geldi.
BAHÇELİ'DEN İSRAİL'E TÜRKİYE UYARISI
Bahçeli, İsrail yönetiminin Türkiye’yi kışkırtabilecek girişimlerden, Türkiye’nin millî güvenlik alanlarına müdahale olarak değerlendirilebilecek adımlardan ve Türkiye karşıtı çevreleri cesaretlendirecek söylemlerden uzak durması gerektiğini ifade etti. MHP lideri, Türkiye’nin bölgesel güvenliğini ilgilendiren gelişmelere kayıtsız kalmayacağını belirterek İsrail yönetimine Türkiye’nin sabrını sınamama çağrısında bulundu.
SURİYE SAHASI GERİLİMİN MERKEZİNDE
Türkiye ile İsrail arasındaki son gerilimin önemli başlıklarından birini Suriye oluşturuyor. Suriye’de askeri tesislere yönelik saldırılar yalnızca iki ülke arasındaki siyasi açıklamalar açısından değil, bölgesel güvenlik dengeleri bakımından da yakından izleniyor. Türkiye, Suriye’nin istikrarının, güvenliğinin, birlik ve toprak bütünlüğünün korunmasını temel önceliklerden biri olarak öne çıkarırken; İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonları Ankara tarafından eleştiriliyor.
MİLLİ SAVUNMA BAKANLIĞI DA TEPKİ GÖSTERMİŞTİ
Bahçeli’nin açıklamasından önce Milli Savunma Bakanlığı da Ebu Zuhur Hava Üssü’ne yönelik saldırıya ilişkin değerlendirmede bulunmuştu. Bakanlık, saldırının Suriye’nin istikrarı, güvenliği, birlik ve bütünlüğüne zarar verdiğini belirterek İsrail’e saldırılarına son verme çağrısı yaptı. Açıklamada ayrıca saldırı öncesinde veya saldırı sırasında söz konusu üste herhangi bir Türk askeri heyetinin bulunmadığı bildirildi.
NETANYAHU'NUN AÇIKLAMALARI TEPKİ ÇEKTİ
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ise Türkiye’nin Suriye’de askeri üs kurmaya çalıştığını ileri sürerek buna izin vermeyeceklerini savundu. Netanyahu’nun Ebu Zuhur’a yönelik saldırıyı Türkiye’ye verilen bir “mesaj” olarak nitelendirmesi Ankara’da tepkiyle karşılandı. Türkiye tarafından yapılan açıklamalarda İsrail’in söylem ve askeri adımlarının bölgedeki istikrar arayışını olumsuz etkilediği görüşü öne çıkarıldı.
BAHÇELİ'DEN BÖLGESEL GÜVENLİK ÖNERİSİ
Bahçeli açıklamasında yalnızca İsrail’e yönelik eleştirilerle yetinmeyerek bölgesel güvenliğe ilişkin bir mekanizma kurulmasını da önerdi. ABD, Rusya, Çin ve Avrupa Birliği’nin yer alacağı geçici bir “Ortadoğu Barış Koalisyonu/Konseyi” oluşturulmasını isteyen Bahçeli, bölgedeki istikrarın bu tür çok taraflı bir yapı üzerinden desteklenebileceğini savundu. Ayrıca Türkiye’nin bölgesel güvenlik yaklaşımının temel ilkelerini ortaya koyacak ve barış ile huzuru merkeze alacak bir “Ankara Deklarasyonu” ilan edilmesini önerdi.
DİPLOMATİK VE ASKERİ SÜREÇ NASIL İŞLİYOR?
Devletler arasındaki bu tür gerilimlerde siyasi açıklamalar, diplomatik temaslar ve savunma kurumlarının değerlendirmeleri birbirinden ayrı ancak bağlantılı kanallardan yürütülüyor. Bir ülkenin başka bir ülkenin eylemini ulusal güvenlik açısından risk olarak değerlendirmesi doğrudan askeri karşılık verileceği anlamına gelmiyor. Diplomatik girişimler, uluslararası kuruluşlar üzerinden yapılan temaslar, askeri iletişim kanalları ve sahadaki çatışmasızlık mekanizmaları gerilimin kontrol altında tutulmasında kullanılan başlıca araçlar arasında bulunuyor.
SURİYE'DEKİ GELİŞMELER TÜRKİYE İÇİN NEDEN ÖNEMLİ?
Suriye, Türkiye ile uzun bir kara sınırına sahip olması nedeniyle Ankara’nın güvenlik politikasında doğrudan önem taşıyor. Sınır güvenliği, terörle mücadele, göç hareketleri ve Suriye’nin siyasi ve toprak bütünlüğü aynı güvenlik denkleminde değerlendiriliyor. Bu nedenle Suriye’de başka ülkelerin gerçekleştirdiği askeri operasyonlar, özellikle çatışmanın genişleme ihtimali doğurduğunda Türkiye tarafından yakından takip ediliyor.
ANKARA-TEL AVİV HATTINDA GERİLİM YAKINDAN İZLENİYOR
Son açıklamalar, Türkiye ile İsrail arasındaki görüş ayrılıklarının Suriye sahası üzerinden yeni bir boyut kazandığını gösteriyor. Ankara’dan yapılan açıklamalarda İsrail’in bölgedeki askeri operasyonlarını sona erdirmesi ve Suriye’nin istikrarına zarar verecek girişimlerden kaçınması istenirken, İsrail tarafının Türkiye’nin Suriye’deki olası askeri varlığına ilişkin söylemleri karşılıklı tansiyonu yükseltiyor. Bundan sonraki süreçte iki ülkenin resmi kurumlarından gelecek açıklamalar ve Suriye sahasındaki gelişmeler, gerilimin diplomatik kanallarla sınırlandırılıp sınırlandırılamayacağını gösterecek.
