CNN Türk'ün aktardığı verilere göre, iklim değişikliğiyle küresel mücadele kapsamında her yıl farklı bir ülkede gerçekleştirilen Taraflar Konferansı'nın (COP) 31'incisi, 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da yapılacak. İngilizce 'Conference of the Parties' ifadesinin kısaltması olan bu zirveler, 31 yıl boyunca uluslararası krizlere, yasal bağlayıcılık tartışmalarına ve milyarlarca dolarlık finansman taahhütlerine sahne oldu.
İLK ZİRVEDEN YASAL BAĞLAYICILIĞA
Sürecin ilk adımı, 1995 yılında Almanya'nın başkenti Berlin'de dönemin Çevre Bakanı Angela Merkel başkanlığında atıldı. Toplam 117 taraf ve 53 gözlemci ülkenin katıldığı bu ilk toplantıda, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkeler arasındaki sorumluluk tartışmalarının temeli oluşturuldu. Başlangıçta gönüllülük esasına dayanan emisyon azaltım hedefleri, Japonya'da düzenlenen COP3 zirvesinde kabul edilen Kyoto Protokolü ile yasal bağlayıcılık kazandı. Bu protokolle gelişmiş ülkelerden, sera gazı emisyonlarını 2012 yılına kadar yüzde 5 oranında düşürmeleri istendi.
ABD'NİN ÇEKİLMESİ VE FİNANSMAN TAAHHÜTLERİ
Süreç boyunca en büyük krizlerden biri, dönemin ABD Başkanı George W. Bush'un Kyoto Protokolü'nü uygulamayacaklarını açıklamasıyla yaşandı. Bush yönetimi, anlaşmanın Amerikan ekonomisine zarar vereceğini öne sürerek süreci reddederken, Rusya'nın 2004'te protokolü onaylamasıyla anlaşma resmen yürürlüğe girebildi. 2009 yılındaki COP15 zirvesinde ise iklim finansmanı açısından kritik bir adım atılarak Kopenhag Mutabakatı imzalandı. Bu kapsamda gelişmiş ülkeler, gelişmekte olan ülkelere 2020 yılına kadar yılda 100 milyar dolar kaynak sağlamayı taahhüt etti.
DERECE HEDEFLERİ VE ZARAR MEKANİZMASI
Dünya Bankası'nın küresel sıcaklıkların 2100 yılına kadar 4 derece artabileceği yönündeki uyarısı, ilerleyen yıllardaki zirvelerin ana gündemini belirledi. COP16'da kabul edilen Cancun Anlaşmaları ile küresel sıcaklık artışının 2 dereceyle sınırlandırılması hedefi kayıt altına alındı. Katar'daki COP18'de Paris Anlaşması'nın temelleri atılırken, COP19'da aşırı hava olaylarına karşı Varşova Uluslararası Kayıp ve Zarar Mekanizması'nın kurulmasına karar verildi.
ANTALYA'DAKİ ZİRVENİN KÜRESEL ÖNEMİ NE?
Uluslararası iklim diplomasisinin 31 yıllık geçmişi, gönüllü niyet beyanlarından yasal olarak bağlayıcı karbon kotalarına ve milyar dolarlık tazminat fonlarına uzanan zorlu bir dönüşümü yansıtıyor. 9-20 Kasım tarihlerinde Antalya'da gerçekleştirilecek COP31 zirvesi, geçmişte kurulan bu mekanizmaların ne ölçüde işlediğinin denetleneceği ve sanayi devlerinin yeni emisyon hedeflerinin belirleneceği kritik bir eşik konumunda bulunuyor.
