TMMOB
Ziraat Mühendisleri Odası Antalya Şubesi eski Başkanı Vural Şahin, yayla tarımında yaşanan maliyet krizine ve tüketici fiyatlarındaki uçuruma dikkat çekti. Antalya Körfez Gazetesi'nin aktardığına göre, örtü altı üretim alanları genişlemesine rağmen çiftçinin geliri aynı oranda artış göstermiyor.
Elmalı, Söğüt ve Gölhisar gibi yayla bölgelerinde üreticilerin ciddi bir çıkmazda olduğu belirtildi. Artan tohum, gübre, ilaç, mazot ve işçilik maliyetlerine ek olarak, olumsuz hava şartları ve aşırı yağışlar özellikle meyvecilikte kalite kayıplarına yol açtı. Çiftçiler, yüksek maliyetlere rağmen ürünlerini sezon sonunda değerinin altında satmak zorunda kalıyor.
SAHİL VE YAYLA ÜRETİMİ ÇAKIŞABİLİR
Sahil bölgelerinde yeni örtü altı dikimlerinin başladığına işaret eden Şahin, bu ürünler piyasaya çıktığında yayla hasadının devam etmesi halinde ciddi bir arz fazlası yaşanabileceği uyarısında bulundu. Bu durumun, üretici fiyatlarını daha da aşağı çekme riski taşıdığı ifade edildi.
ÜRETİCİ VE TÜKETİCİ ARASINDAKİ FİYAT UÇURUMU NEDEN BÜYÜYOR?
Tarımsal planlama eksikliğinin bir sonucu olarak ortaya çıkan bu tablo, tarladan sofraya uzanan tedarik zincirindeki aracı maliyetlerinin ve plansız üretimin tüketiciye nasıl yansıdığını gösteriyor. Verilere göre, üreticinin 5 ile 10 TL arasında sattığı silor hıyar market raflarında birkaç katına çıkarken, 10 ile 20 TL bandından çıkan domates tüketiciye 3-4 kat daha yüksek fiyatlarla ulaşıyor.
Üretim planlaması ve arz-talep dengesinin pazar araştırmalarıyla desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor. Adil bir fiyatlandırma sistemi kurulmadığı takdirde, Türkiye'nin gıda arzında önemli bir yere sahip olan yayla ziraatının tehlikeye gireceği ve gelecekte üretim yapacak çiftçi bulmanın zorlaşacağı belirtiliyor.
