Otomotiv sektörünün temel ham maddelerinden biri olan ve altından iki kat daha yüksek fiyata alıcı bulan rodyum metalinde arz krizi sürüyor. Sözcü Gazetesi'nin aktardığı verilere göre, platin ve nikelin işlenmesi sırasında yalnızca yan ürün olarak elde edilebilen bu değerli metalin küresel piyasası büyük oranda iki ülkenin kontrolünde bulunuyor.
Küresel rodyum üretiminin yüzde 85'lik kısmını Güney Afrika tek başına sağlarken, Rusya pazarda yüzde 12'lik bir paya sahip. Son iki yüzyıllık süreçte dünya genelinde çıkarılan toplam 425 ton rodyumun yaklaşık 300 tonunun Güney Afrika madenlerinden elde edildiği belirtiliyor. Yıllık küresel üretim ise yalnızca 26 ton seviyesinde kalıyor.
OTOMOTİV SEKTÖRÜ İÇİN NEDEN VAZGEÇİLMEZ?
Rodyumun en büyük alıcısı konumundaki otomotiv endüstrisi, bu metali 30 yılı aşkın süredir araçların katalitik konvertörlerinde azot oksit gazlarını zararsız azota dönüştürmek amacıyla kullanıyor. Yıllık talebin madenlerden çıkarılan miktarı aşması nedeniyle ortaya çıkan arz açığı, eski egzoz katalizörlerinin toplanıp geri dönüştürülmesiyle dengelenmeye çalışılıyor. Günümüzde küresel talebin yaklaşık yüzde 20'si bu geri dönüşüm süreçleriyle karşılanabiliyor.
FİYATLARDAKİ DALGALANMA SÜRECEK Mİ?
1970'li yıllarda troy ons fiyatı 200 dolar civarında seyreden rodyum, günümüzde sert fiyat hareketlerine sahne oluyor. 2026 yılının Şubat ayında troy ons başına 12.240 dolar (gram başına 393,6 dolar) seviyesine kadar tırmanan metal, 1 Haziran 2026 itibarıyla troy ons başına 8.800 dolar (gram başına 283 dolar) seviyesinden işlem gördü.
Güney Afrika ekonomisi için altın madenciliğiyle yarışır hale gelen rodyum ihracatı, ülkeye her yıl milyarlarca dolar gelir kazandırıyor. Ancak yer altındaki maden derinliklerinin 2.000 metreyi aşması, çıkarma maliyetlerini ve operasyonel zorlukları sürekli artırıyor. Uzmanlar, içten yanmalı motorlu araçların yollardaki hakimiyeti sürdüğü müddetçe rodyuma olan yüksek talebin hız kesmeden devam edeceğini öngörüyor.
