Türkiye'de emekli maaşları hesaplanırken yalnızca prim gün sayısı değil, primlerin hangi dönemde ödendiği ve hangi kazanç üzerinden yatırıldığı da belirleyici oluyor. Bu nedenle aynı gün sayısına sahip iki kişi farklı emekli maaşı alabiliyor.
ÜÇ FARKLI DÖNEM HESAPLAMAYI DEĞİŞTİRİYOR
Emekli maaşlarında hesaplama sistemi üç ayrı döneme göre yapılıyor. Bunlar 2000 yılı öncesi, 2000-2008 arası ve 2008 sonrası çalışma süreleri olarak ayrılıyor.
Emin Yılmaz, özellikle 2000 yılı öncesindeki çalışmaların emekli aylığı açısından daha avantajlı değerlendirildiğini belirtti. Sonraki yıllarda aylık bağlama oranlarında yapılan değişikliklerin maaş tutarlarını etkilediğini ifade eden Yılmaz, emeklilik hesabında bu dönemlerin ayrı ayrı dikkate alındığını söyledi.
HİZMET DÖKÜMÜNÜ KONTROL ETMEDEN BAŞVURU YAPMAYIN
Uzmanlar, emeklilik süreci yaklaşan çalışanların e-Devlet üzerinden hizmet dökümlerini incelemesini öneriyor.
Hizmet kayıtlarında eksik gün, hatalı sigorta bildirimi veya şüpheli çalışma kaydı bulunması halinde emekli aylığında kayıp yaşanabileceği belirtiliyor. Özellikle uzun yıllardır çalışan kişilerin geçmiş dönem kayıtlarını kontrol ettirmesinin faydalı olacağı ifade ediliyor.
SSK VE BAĞ-KUR GEÇİŞLERİ MAAŞI ETKİLEYEBİLİYOR
Çalışma hayatında hem SSK hem de Bağ-Kur kapsamında sigortalı olan kişiler için emeklilik hesabı daha farklı ilerleyebiliyor.
Uzmanlara göre son yıllardaki sigortalılık statüsü, hangi kurumdan emekli olunacağını belirlediği için maaş hesabında da doğrudan etkili oluyor. Bu nedenle emeklilik öncesinde hizmet birleştirmesi ve statü değerlendirmesi yapılması öneriliyor.
BORÇLANMA HAKLARI AVANTAJ SAĞLAYABİLİR
Doğum borçlanması, askerlik borçlanması ve mevzuatta yer alan diğer borçlanma türleri eksik prim günlerini tamamlamak için önemli fırsatlar sunuyor.
Bu yöntemler bazı durumlarda emeklilik tarihini öne çekebilirken, maaş hesaplamasında da avantaj sağlayabiliyor. Uzmanlar, borçlanma kararının kişisel sigorta geçmişine göre değerlendirilmesi gerektiğini vurguluyor.
EMEKLİLİK DİLEKÇESİNİN ZAMANI ÖNEMLİ
Emeklilik hakkı elde eden çalışanların sık sorduğu sorulardan biri de başvurunun hangi tarihte yapılmasının daha avantajlı olduğu.
Yılmaz, ekonomik göstergeler ve güncelleme katsayılarının yıllara göre değiştiğini belirterek bazı dönemlerde emekliliği ertelemenin, bazı dönemlerde ise hemen başvurmanın daha avantajlı olabileceğini söyledi.
YÜKSEK PRİM, YÜKSEK EMEKLİ AYLIĞI
Emekli maaşını etkileyen en önemli unsurlardan biri de prime esas kazanç olarak öne çıkıyor.
Asgari ücret üzerinden bildirilen çalışanlarla, yüksek kazanç üzerinden primi yatırılan çalışanlar arasında emeklilik döneminde ciddi maaş farkları oluşabiliyor. Uzmanlar, ücretin bir kısmının kayıt dışı ödenmesinin gelecekte alınacak emekli aylığını düşürdüğü konusunda da uyarıyor.
Emeklilik uzmanlarına göre, emeklilik tarihine birkaç ay kala değil, çalışma hayatının erken dönemlerinde yapılan planlama daha sağlıklı sonuç veriyor. Bu nedenle sigorta kayıtlarının düzenli kontrol edilmesi ve hak kaybına yol açabilecek eksikliklerin zamanında düzeltilmesi tavsiye ediliyor.
Kaynak: TGRT Haber'e konuşan Sosyal Güvenlik Müşaviri Emin Yılmaz'ın açıklamaları.
