Rusya Bilimler Akademisi Özel Astrofizik Gözlemevi bünyesinde faaliyet gösteren RATAN-600 radyo teleskobu, uzayın derinliklerinden gelen elektromanyetik dalgaları toplamaya devam ediyor. Sözcü Gazetesi'nin aktardığına göre, Sovyetler Birliği döneminde inşa edilen bu devasa tesis, Güneş sistemi ve uzak galaksilerdeki kozmik hareketliliği haritalandırıyor.
Klasik çanak anten yapılarından farklı bir tasarıma sahip olan tesis, 576 metrelik fiziki çapıyla öne çıkıyor. Sistem, 22 bin metrekarelik bir alana yayılan ve içi boş bir çember oluşturan 895 adet hareketli metal panelden meydana geliyor. Her biri 11,4 metre yüksekliğinde ve 2 metre genişliğinde olan bu paneller, gelen sinyalleri merkeze yerleştirilen hareketli alıcı kabinlerine yansıtıyor.
SİSTEM NASIL ÇALIŞIYOR?
Teleskop, kendi ekseni etrafında dönmek yerine sabit bir halka mimarisiyle işlev görüyor. Gözlem yapılacak yöndeki paneller belirli açılarla eğilerek radyo dalgalarını odaklıyor. Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüşü sayesinde, gök cisimleri teleskobun görüş alanından geçerken kesintisiz veri toplanabiliyor. Dört ana bölüme ayrılan yapının güney kısmında kapasiteyi artıran ek bir düz yansıtıcı panel de yer alıyor.
NEDEN BU KADAR BÜYÜK BİR ÇAPA İHTİYAÇ DUYULUYOR?
Radyo astronomisinde gözlem kalitesi, antenin fiziksel büyüklüğüyle doğrudan ilişkilidir. Uzak galaksilerdeki blazar veya aktif galaksi çekirdeklerinden Dünya'ya ulaşan radyo dalgaları son derece zayıf olduğu için, bu sinyalleri yakalayabilmek ve düşük frekanslarda yüksek çözünürlüklü veriler elde etmek adına RATAN-600 gibi devasa çaplı toplayıcı yüzeylere ihtiyaç duyuluyor.
İnsan gözünün algılayamadığı frekansları hedefleyen sistem, 1.25 ile 22.3 gigahertz arasındaki yedi farklı bantta eş zamanlı ölçüm yapıyor. Bilim insanları, panellerin konum hassasiyetini sürekli denetleyerek elde edilen veriler ışığında evrenin enerji değişimlerini analiz ediyor.
