Türkiye'de ekonomik dalgalanmalar ve enflasyonun etkisiyle vatandaşların bankalara olan borçluluk oranı rekor seviyelere ulaştı. Sözcü'nün Türkiye Bankalar Birliği (TBB) Risk Merkezi Haziran 2026 verilerinden aktardığı analize göre, ülkedeki 44.5 milyon kişinin bankalara borcu bulunuyor. Bu tablo, 25 yaş altı nüfus dışarıda bırakıldığında yetişkinlerin yüzde 81'inin borçlu olduğunu gösteriyor.
Şirket Terapisi Kurucusu Prof. Dr. Davut Pehlivanlı'nın 10 yıllık analizine göre, bankalara borcu olanların oranı son on yılda yüzde 33'ten yüzde 52'ye çıktı. Toplam bireysel kredi ve kredi kartı borçları 6.93 trilyon lirayı bulurken, kişi başına düşen ortalama borç miktarı 156 bin lira olarak hesaplandı. Söz konusu ortalama tutar, mevcut net asgari ücretin 5.5 katına karşılık geliyor.
BORÇLANMA EĞİLİMİ YATIRIMDAN GÜNLÜK İHTİYACA KAYDI
Son on yıllık süreçte vatandaşların borçlanma amacı temelden değişti. Eskiden konut veya uzun vadeli yatırım için alınan kredilerin yerini, günlük harcamaları finanse etmek amacıyla kullanılan kredi kartları ve eksi hesaplar aldı. On yıl önce bireysel borçlar içinde yüzde 36 paya sahip olan konut kredileri günümüzde yüzde 12'ye gerilerken, kredi kartlarının payı yüzde 50'ye yükseldi. Haziran ayında bankacılık sistemiyle ilk kez tanışan 210 bin kişinin doğrudan eksi hesap açtırması, 199 bin kişinin ise ilk defa kredi kartı alması bu eğilimi doğruluyor. İlk kez konut kredisi kullananların sayısı ise 13 binde kaldı.
İCRA DOSYALARI VE TAKİBE DÜŞENLERDE ARTIŞ SÜRÜYOR MU?
Geri ödeme kapasitesinin zorlanması, yasal takip süreçlerini de hızlandırdı. Haziran ayında borcu takibe düşen kişi sayısı bir önceki yıla göre yüzde 15 artarak 297 bine ulaştı ve son 13 ayın en yüksek seviyesi kaydedildi. Yasal takip süreci devam eden kişi sayısı 4.4 milyona yükselirken, icra dairelerindeki aktif dosya sayısı 25.9 milyona dayandı.
Prof. Dr. Pehlivanlı, makroekonomik şartların ve gelir dağılımındaki dengesizliğin bu yönde devam etmesi halinde tablonun daha da ağırlaşacağını bildirdi. Pehlivanlı, mevcut ivmenin sürmesi durumunda 2035 yılına kadar bankalara borçlu nüfus oranının yüzde 70 seviyelerine kadar çıkabileceği uyarısında bulundu.
