İçişleri Bakanlığı, yatırım yoluyla Türk vatandaşlığına ilişkin başvurularda yapılan incelemelerin sonuçlarını açıkladı. Bakanlığın verdiği bilgiye göre, sahte veya usulsüz ekspertiz raporlarıyla vatandaşlık sürecinin suistimal edildiğinin belirlenmesi üzerine bin 150 yatırımcının yatırım uygunluk belgesi iptal edildi. Bu kişiler ve aile fertleriyle birlikte toplam 5 bin 391 kişinin Türk vatandaşlığına ilişkin kararları iptal edildi. Ayrıca vatandaşlığı kazandıktan sonra kamu düzeni ve milli güvenlik açısından sakıncalı olduğu belirlenen 263 yatırımcı ile aile fertlerinden oluşan 743 kişinin vatandaşlık kararının geri alındığı bildirildi.
11 ŞUBAT'TAN SONRA 1.393 KİŞİNİN VATANDAŞLIĞI İPTAL EDİLDİ
Bakanlık açıklamasına göre, 11 Şubat 2026'dan itibaren yürütülen işlemlerde yatırım uygunluk belgesi iptal edilen 458 yatırımcı ile bunların aile fertleri dahil toplam 1.393 kişinin vatandaşlığı iptal edildi. Aynı dönemde 7 kişinin vatandaşlığı ise kamu düzeni ve milli güvenlik bakımından yapılan değerlendirmeler sonucunda geri alındı. Böylece incelemeler yalnızca yatırım şartlarının sağlanıp sağlanmadığıyla sınırlı kalmadı; vatandaşlık kararından sonraki güvenlik değerlendirmeleri de sürecin bir parçası oldu.
YATIRIM YOLUYLA VATANDAŞLIK SÜRECİ NASIL İŞLİYOR?
Türkiye'de yatırımcıların istisnai yoldan vatandaşlık kazanmasına ilişkin işlemler 5901 sayılı Türk Vatandaşlığı Kanunu ve ilgili yönetmelik kapsamında yürütülüyor. Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün yayımladığı usul ve esaslara göre yatırımcı öncelikle yaptığı yatırımın mevzuatta aranan şartları taşıdığını gösteren uygunluk belgesini ilgili kurumdan alıyor. Ardından gerekli ikamet izni işlemleri tamamlanıyor ve vatandaşlık başvurusu il nüfus ve vatandaşlık müdürlüğüne yapılıyor. Uygunluk belgesinin alınması ise tek başına vatandaşlığın kesin olarak kazanıldığı anlamına gelmiyor; dosya yetkili makamların inceleme ve değerlendirmesinden geçiyor.
Gayrimenkul üzerinden yapılan başvurularda mevcut düzenlemeler, en az 400 bin Amerikan Doları veya karşılığı döviz tutarındaki şartları sağlayan taşınmazın edinilmesini ve tapu kaydına üç yıl satılmaması yönünde şerh konulmasını öngörüyor. Satış vaadi üzerinden yürütülen işlemlerde de mevzuatta belirtilen nitelik ve ödeme şartlarının karşılanması gerekiyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün uygulama kılavuzunda, yatırım tutarının resmi satış veya satış vaadi bedelleri ile yapılan ödemeler üzerinden kontrol edildiği ve vatandaşlığa esas tutarın ayrıca teyit edilmesi gerektiği belirtiliyor.
GÜVENLİK SORUŞTURMASI DA YÜRÜTÜLÜYOR
İçişleri Bakanlığının açıklamasında, yatırım uygunluk belgesinin alınmasının vatandaşlık incelemesinin yalnızca bir aşaması olduğuna işaret edildi. Başvurular kapsamında Emniyet Genel Müdürlüğü ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığınca güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması yürütülüyor. Vatandaşlık başvurularının yurt içinde ilgili valilikler, yurt dışında ise dış temsilcilikler üzerinden yapılabildiği; kazanma ve kayba ilişkin kararların da yetkili makamlar aracılığıyla ilgililere bildirildiği Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün mevzuat açıklamalarında yer alıyor.
İSTANBUL'DAKİ SORUŞTURMADA 1.070 KİŞİ TESPİT EDİLDİ
21 Eylül 2026'da İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesinde yürütülen soruşturma ise yatırım yoluyla vatandaşlık sistemindeki gayrimenkul işlemlerini yeniden gündeme taşıdı. Muvazaalı gayrimenkul satışları üzerinden usulsüz şekilde vatandaşlık kazandırıldığı iddiasıyla yürütülen incelemelerde, aile fertleriyle birlikte 1.070 kişinin vatandaşlık kazandığı, 11 kişinin işlemlerinin ise devam ettiği tespit edildi. İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre 1.070 kişinin 263'ünü yatırımcılar, 807'sini aile fertleri oluşturdu. Süreci devam eden 11 kişiden biri hakkında geri alma, üçü hakkında ret işlemi uygulanırken 7 kişinin vatandaşlık başvurusu yapmadığı belirlendi.
Aynı soruşturmaya ilişkin kamuoyuna yansıyan resmi açıklamalarda, gayrimenkul satışlarının gerçek ekonomik niteliği ile vatandaşlık başvurularında kullanılan belgeler arasındaki uyumun soruşturmanın merkezinde bulunduğu belirtildi. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı koordinesindeki ikinci dalga kapsamında 88 şüpheli hakkında adli işlem başlatıldığı ve 72 şüphelinin gözaltına alındığı açıklandı. Soruşturma kapsamında usulsüz vatandaşlık kazandığı değerlendirilen kişiler yönünden ayrıca idari iptal sürecinin başlatıldığı bildirildi.
EKSPERTİZ VE BEDEL KONTROLÜ KRİTİK ÖNEMDE
Gayrimenkul yatırımı üzerinden vatandaşlık başvurularında taşınmazın yalnızca tapuda devredilmiş olması yeterli görülmüyor. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğünün kılavuzunda, vatandaşlığa esas yatırım tutarının resmi senetteki satış bedeli veya satış vaadi sözleşmesindeki bedel ile ödeme ve transfer kayıtları üzerinden doğrulanması gerektiği belirtiliyor. Ayrıca mevzuatın öngördüğü nitelikleri taşımayan bazı taşınmazların vatandaşlık başvurusuna konu edilemeyeceği, başvuru öncesinde şartların ayrıntılı biçimde kontrol edilmesi gerektiği özellikle vurgulanıyor.
BAŞVURU ÖNCESİ BELGELER İÇİN İNCELEME
İçişleri Bakanlığı, son soruşturmada gündeme gelen hususların vatandaşlık başvurusundan önce hazırlanan belgelere ilişkin sahtecilik girişimleri olduğunu bildirdi. Bakanlık, Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü personelinin görev ve yetkileri bakımından herhangi bir zafiyet veya ihmal tespit edilmediğini, suç teşkil ettiği değerlendirilen usulsüzlüklerin adli makamlara iletildiğini açıkladı. Bu nedenle yatırım yoluyla vatandaşlık başvurusu yapacak yabancıların ve işlemlere aracılık eden tarafların, taşınmazın niteliği, gerçek satış bedeli, ödeme kayıtları, değer tespit belgeleri ve tapu şerhleri başta olmak üzere bütün belgelerin yürürlükteki mevzuata uygunluğunu başvuru öncesinde kontrol etmeleri önem taşıyor.
SİSTEMDE FARKLI YATIRIM SEÇENEKLERİ BULUNUYOR
İstisnai vatandaşlık sistemi yalnızca gayrimenkul satın alınmasına dayanmıyor. Mevzuatta belirlenen koşullar çerçevesinde sabit sermaye yatırımı, belirli ölçekte istihdam oluşturulması, banka mevduatı, devlet borçlanma araçları ile bazı yatırım fonlarına yatırım yapılması gibi farklı seçenekler de bulunuyor. Her yatırım türünde şartların sağlanıp sağlanmadığının tespiti ilgili kamu kurumu tarafından gerçekleştiriliyor ve uygunluk belgesi bu incelemenin ardından düzenleniyor. Son soruşturmalar ise özellikle gayrimenkul üzerinden yapılan başvurularda gerçek satış bedeli, değer tespiti ve belgelerin doğruluğunun vatandaşlık sürecinin en kritik denetim alanları arasında bulunduğunu bir kez daha ortaya koydu.
