AK Partili Şamil Tayyar, erken seçim tartışmalarına ilişkin değerlendirmesinde parti yönetiminde yakın dönemde sandığa gidileceğine yönelik bir hazırlık veya beklenti görmediğini söyledi. Tayyar, daha önce 2027 yılının son aylarına ilişkin ihtimallerin konuşulduğunu, ancak kendi değerlendirmesine göre son dönemde Nisan 2028 seçeneğinin öne çıktığını ifade etti. Tayyar’ın aktardığına göre AK Parti Genel Merkezi’nden bir isim, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun 2 Nisan, ikinci tura kalması halinde ise 16 Nisan 2028’de yapılabileceği yönünde tahminde bulundu. Tayyar bu ifadelerin bir tahmin olduğunu belirtti; söz konusu tarihler için ilan edilmiş resmî bir seçim takvimi bulunmuyor.
AK PARTİ'DEN ERKEN SEÇİM AÇIKLAMASI
Tartışmalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Rize’de yaklaşan seçimlere ilişkin kullandığı ifadelerin kamuoyunda erken seçim mesajı olarak yorumlanmasının ardından yeniden gündeme geldi. AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik ise 15 Eylül’de yaptığı açıklamada Erdoğan’ın sözlerinin erken seçim sinyali olmadığını belirterek, “Türkiye'nin gündeminde şu anda bir seçim yoktur” dedi. Çelik’in açıklaması Anadolu Ajansı tarafından da aktarıldı.
Tayyar da benzer şekilde parti içinde yakın tarihte seçime gidileceğine yönelik bir hazırlık duymadığını söyledi. Daha önce ekonomide izlenen yol haritasını gerekçe göstererek kişisel kanaatinin Nisan 2028 yönünde olduğunu açıklayan Tayyar, son değerlendirmesinde bu kez 2 ve 16 Nisan tarihlerini gündeme taşıdı. Ancak bu tarihler herhangi bir yetkili kurum tarafından açıklanmış seçim günü niteliği taşımıyor.
SEÇİM TARİHİ NASIL BELİRLENİYOR?
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 77’nci maddesine göre Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri beş yılda bir ve aynı gün yapılıyor. Anayasa’nın 116’ncı maddesi ise seçimlerin normal dönem sona ermeden yenilenmesinin usulünü düzenliyor. Buna göre TBMM, üye tam sayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar verebiliyor; Cumhurbaşkanı da seçimlerin yenilenmesi kararı alabiliyor. Her iki durumda da milletvekili genel seçimi ile Cumhurbaşkanlığı seçimi birlikte gerçekleştiriliyor.
6271 sayılı Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu da seçim takviminin ayrıntılarını belirliyor. Kanuna göre seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi durumunda karar Resmî Gazete’de ilan ediliyor ve belirlenen yasal süreler doğrultusunda seçim günü oluşturuluyor. Bu nedenle Nisan 2028 gibi olağan seçim döneminin öncesine denk gelen bir tarihte sandığa gidilebilmesi için seçimlerin yenilenmesine yönelik resmî sürecin işletilmesi gerekiyor. Kesin takvim ise yetkili makamların kararlarının ardından Yüksek Seçim Kurulu tarafından ilan ediliyor.
İKİNCİ TUR İKİ HAFTA SONRA YAPILIYOR
Tayyar’ın aktardığı 2 Nisan ve 16 Nisan tarihleri arasındaki iki haftalık süre, Cumhurbaşkanı Seçimi Kanunu’ndaki ikinci tur sistemine karşılık geliyor. 6271 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesine göre ilk oylamada hiçbir aday geçerli oyların salt çoğunluğunu sağlayamazsa, ilk oylamayı izleyen ikinci pazar günü ikinci oylama yapılıyor. Bu aşamada ilk turda en fazla oy alan iki aday yarışıyor ve geçerli oyların çoğunluğunu alan aday Cumhurbaşkanı seçiliyor.
2023 SEÇİMLERİNDE DE AYNI SÜREÇ İŞLEDİ
Türkiye, bu sistemin yakın tarihli örneğini 2023 seçimlerinde yaşadı. Cumhurbaşkanı ve 28. Dönem Milletvekili Genel Seçimi için seçimlerin yenilenmesi kararı 10 Mart 2023’te alınmış, Yüksek Seçim Kurulu oy verme gününü 14 Mayıs 2023 olarak belirlemişti. Cumhurbaşkanlığı seçiminde ilk turda gerekli çoğunluk sağlanamayınca ikinci oylama 28 Mayıs 2023’te gerçekleştirildi. YSK’nın resmî kayıtları da iki oylama arasındaki iki haftalık takvimi ortaya koyuyor.
NİSAN 2028 İÇİN RESMİ KARAR BULUNMUYOR
2028 seçimlerinin olağan tarihinin hesaplanmasına ilişkin hukukçular ve siyasi aktörler arasında farklı değerlendirmeler bulunmakla birlikte, gündeme getirilen 2 Nisan tarihi her durumda olağan takvimden önceye denk geliyor. Bu nedenle böyle bir tarihin uygulanabilmesi siyasi değerlendirmelerin ötesinde Anayasa ve seçim kanunlarında öngörülen resmî karar sürecine bağlı. Seçmenler açısından bağlayıcı tarih, siyasi isimlerin tahminlerinden değil Resmî Gazete’de yayımlanacak kararlar ve YSK tarafından ilan edilecek seçim takviminden sonra kesinlik kazanacak.
ERKEN SEÇİM TARTIŞMALARI SÜRÜYOR
Siyasi partilerin seçim hazırlıkları, ekonomi politikaları ve teşkilat çalışmaları nedeniyle 2028 takvimi şimdiden kamuoyunda tartışılıyor. Tayyar’ın Nisan 2028’e ilişkin değerlendirmesi de bu tartışmaların son başlıklarından biri oldu. Buna karşılık AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik’in mevcut durumda erken seçimin gündemde olmadığı yönündeki açıklaması partinin resmî tutumu olarak öne çıkıyor. Dolayısıyla 2 Nisan ve 16 Nisan 2028 tarihleri şu aşamada resmî seçim tarihi değil, Tayyar’ın parti genel merkezinden bir isme dayandırdığı tahmin olarak değerlendiriliyor.
