Orta Doğu gerilimi Alanya turizmini vurdu: Uçuşlar ve rezervasyonlar belirsizlikte

Bakanlık 82 bin gıda denetiminde 142.5 milyon ceza kesti

İçeriği Görüntüle

ULUSLARARASI Hava Taşımacılığı Birliği’nin (IATA) açıkladığı yeni rapor, Orta Doğu’daki gerilimin etkisiyle yükselen jet yakıtı fiyatlarının küresel havacılık sektörünü ciddi biçimde zorladığını ortaya koydu. Artan maliyetlerin yalnızca havayolu şirketlerini değil, turizm destinasyonlarını da doğrudan etkilediği belirtilirken, gözler Alanya turizmine çevrildi. IATA’nın verilerine göre sektör, yükselen yakıt fiyatları nedeniyle milyarlarca dolarlık ek maliyetle karşı karşıya kalırken, havayolu şirketlerinin kârlılık beklentileri de aşağı yönlü revize edildi. Bu gelişme, Avrupa ve Türkiye destinasyonlarına yönelik uçuş planlamalarında da baskı oluşturuyor. Alanya özelinde ise sezonun en kritik konusu, başta Avrupa olmak üzere dış hat uçuşlarında yaşanan kapasite değişimleri ve dönemsel iptaller oldu. Alanya turizm temsilcileri, bu durumun talep kadar fiyatlama ve güvenlik algısıyla da doğrudan ilişkili olduğunu vurguladı. Sektör temsilcilerine göre artan maliyetler, paket tur fiyatlarını yukarı çekerken tatil kararlarının da son dakikaya bırakılmasına yol açıyor. Bu tablo, özellikle yaz sezonunun yoğun geçtiği Alanya gibi destinasyonlarda rezervasyon akışını daha kırılgan hale getiriyor.
‘TALEP ZAYIFLADI, MALİYET BASKISI ARTTI’
Türkiye Turizm Tanıtım ve Geliştirme Ajansı'nın (TGA) önceki dönem Yönetim Kurulu Üyesi ve Alanya Turizm Tanıtma Vakfı (ALTAV) yönetim kurulu üyesi Şükrü Cimrin, krizin temel çözümünün bölgesel istikrarın sağlanması olduğunu belirterek, yakıt fiyatlarının normalleşmesi halinde sektörün yeniden dengeye gelebileceğini ifade etti. Cimrin, "Ortadoğu'da savaşın yarattığı gerginlik tüm dünya piyasalarını etkiliyor. Savaşın başladığı dönemden bu yana yakıt fiyatlarında ciddi bir artış yaşandı, buna bağlı olarak uçuş maliyetleri de yükseldi. Bu artışlar paket tur ücretlerine de yansımaya başladı ve talebin düşmesinde önemli bir etken oluşturdu. Çünkü fiyatların yükselmesi doğrudan talebi etkiliyor. Tur operatörleri yaptıkları anlaşmalarda artan yakıt maliyetlerini tamamen karşılayamadıkları için bu yükü ya fiyatlara yansıtıyor ya da sınırlı oranda yansıtmak zorunda kalıyorlar. Ancak bu durum yine de paket tur fiyatlarını yukarı çekiyor. Öte yandan bölgede yaşanan gerginlik, düşer gibi görünse de yeniden yükseliyor. Bu da misafirlerin kararlarını son ana bırakmasına neden oluyor. Tatilciler, gittikleri bölgenin savaş alanlarına yakın olması halinde tatillerinin iptal edilip edilmeyeceği, ücret iadelerinin kolay yapılıp yapılmayacağı ya da tatil sırasında herhangi bir olumsuzluk yaşayıp yaşamayacakları konusunda endişe taşıyor. Bu nedenle paket tur satın alırken tur operatörleri de daha esnek seçenekler sunuyor; düşük bir ön ödeme ile kalan tutarın sonradan alınması gibi uygulamalarla misafire hareket alanı sağlanıyor. Bu durum da talebi doğrudan etkiliyor.
‘SAVAŞIN BİTMESİ, YAKIT FİYATLARININ DÜŞMESİ LAZIM’
Tüm bu gelişmelerin temel çözümü ise savaşın bir an önce sona ermesi. Orta Doğu’daki krizin bitmesiyle birlikte petrol arzının normal seyrine dönmesi, yakıt fiyatlarının da olması gereken ortalama seviyelere inmesi gerekiyor. Ancak mevcut durumda fiyatlar bu seviyelere düşmüyor ve maliyetler yüksek kalmaya devam ediyor. Şu anda SunExpress’in bazı iptalleri de gündemde. Mayıs ayında başlayan iptallerin Haziran ve Temmuz döneminde de devam ettiği görülüyor. Bu süreçte firmalar da kendi operasyonlarını korumaya çalışıyor. Öte yandan Turizm Bakanlığı’nın sezon öncesinde havayolu şirketleri, yer hizmetleri ve diğer havalimanı hizmetlerinde bazı indirimler sağlanması yönünde çalışmaları olmuştu. Bu adımlar tur operatörlerinin Türkiye’deki maliyetlerini düşürmeye yönelikti. Özellikle Antalya, İzmir Adnan Menderes, Bodrum, Dalaman ve Gazipaşa gibi turizmin yoğun olduğu havalimanlarında çeşitli avantajlar sağlandı. Ayrıca otellerde erken rezervasyon indirimlerinin daha uzun süre korunması yönünde teşvikler yapıldı. Bu uygulamalar sezon öncesinde fiyatların daha makul seviyede kalmasına katkı sağladı. Ancak mevcut ortamda bölgedeki gelişmeler yeniden fiyat dengelerini etkiliyor. Oteller, özellikle düşük sezon ya da orta doluluk dönemlerinde daha fazla misafir çekebilmek için fiyat kırmak zorunda kalabiliyor. Bu da “last minute” pazarı oluşturuyor ve fiyatların aşağı yönlü hareket etmesine neden oluyor. Bu durum otelci açısından zorlayıcı olsa da misafir açısından daha uygun fiyatlı tatil imkânı yaratıyor. Buna rağmen turizm sektörünün ideal noktası bu değil. Asıl hedef daha sürdürülebilir ve daha yüksek fiyat seviyeleri olmalı. Şu anda birçok tesis maliyetleri karşılamak ve doluluğu koruyabilmek için taviz vermek zorunda kalıyor. Buna karşın Türkiye, güvenli bir destinasyon olarak tercih edilmeye devam ediyor ve gelen misafirlerin büyük kısmı ülkeyi daha önce deneyimlemiş, güven duyan kişilerden oluşuyor. Otellerde doluluk oranları genellikle yüzde yüz seviyelerinde olmadığı için hizmet kalitesi de yüksek tutulabiliyor. Bu da gelen misafirlerin tatil deneyimini olumlu etkiliyor. Özellikle tekrar gelen misafir oranı, sektör açısından önemli bir gösterge olarak öne çıkıyor. Memnun kalan misafirlerin devamlılığı sağlanabildiği sürece sektörün geleceği de güçleniyor. Uçuşlarda ise dönemsel olarak bazı azaltmalar yaşansa da bu durum daha çok satışı düşük destinasyonlarda kapasite yönetimi amacıyla yapılıyor. Maliyet artışları paket tur fiyatlarına yansıtılsa da tatilcilerin öncelikli kriteri hâlâ fiyat değil, bölgedeki güvenlik algısı oluyor. Tatil sırasında herhangi bir risk olup olmayacağı, karar sürecinde en belirleyici unsur olarak öne çıkıyor. Bu nedenle hem bölgesel istikrarın sağlanması hem de yakıt ve operasyon maliyetlerinin düşmesi turizm sektörünün rahatlaması açısından kritik önem taşıyor" dedi.
‘2026 KOLAY BİR SEZON OLMAYACAK’
Kleopatra Otelciler Birliği Başkanı Şevki Taçsektörde yaşanan sıkışmanın yalnızca güncel gelişmelerden değil, yıllardır biriken ekonomik sorunlardan kaynaklandığını belirterek, "2026 sezonu turizmciler açısından iyi bir başlangıç yapmadı. Savaşın etkileri ve buna bağlı artan maliyetler sektörü olumsuz etkilemeye devam ediyor. Aslında bu durum yalnızca son bir yılın değil, yıllardır biriken sorunların bir sonucu olarak karşımıza çıkıyor. Talep yeterli düzeyde olmadığı sürece uçak iptallerinin devam etmesi de kaçınılmaz görünüyor. Artan maliyetler, Türkiye’nin pahalılaşması ve savaşın devam etmesi gibi etkenler bir araya geldiğinde çok daha zorlu bir tablo ortaya çıkabilir. Bu nedenle planlı uçuşlarda iptallerin yaşanması da sektör açısından sürpriz değil. Genel değerlendirme yapıldığında 2026 yılının kolay bir sezon olmayacağı açıkça görülüyor. Gelen rezervasyonlara bakıldığında Alanya özelinde doluluk oranları tatmin edici seviyede değil. Bunun yanında fiyatlar da ciddi bir rekabet baskısı altında. Bu tablo, sezonun turizm sektörü açısından zor geçeceğini gösteriyor. Devlet tarafından Kültür ve Turizm Bakanlığı üzerinden sağlanan yüzde 1'lik katkı payı desteği bulunsa da bu mevcut koşullar için yeterli görülmüyor. Özellikle böyle bir dönemde bu oranın tek başına çözüm üretmesi beklenmiyor. Sektörün beklentisi, en azından KDV indirimi ya da personel sigorta primlerinde destek gibi ek düzenlemeler yapılması yönünde. Çünkü sektörün ayakta kalabilmesi için bu tür adımların gerekli olduğu ifade ediliyor. Dışarıdan göründüğü kadar kolay olmayan bir süreçten geçiliyor. Oteller ciddi finansal baskı altında. Özellikle geçmişte yaşanan yangın süreci ve sonrasında acentaların ön ödemelerinde yaşanan aksaklıklar, turizm işletmelerinde nakit akışını daha da zorlaştırmış durumda. Bu durum özellikle büyük zincirler dışında kalan, Alanya gibi bölgelerde faaliyet gösteren işletmeleri daha fazla etkiliyor. Bu nedenle sektörün sürdürülebilirliği açısından destek mekanizmalarının güçlendirilmesi büyük önem taşıyor. Aksi halde sezonun oldukça zor geçmesi ve yıl sonuna doğru öngörülemeyen sonuçların ortaya çıkması olası görünüyor. Bu durum yalnızca otelleri değil, bölgedeki tüm esnafı da doğrudan etkiliyor. Otellere yeterli sayıda misafir gelmediğinde, esnafın da satışları ve ticari hareketliliği azalıyor. Bu nedenle Alanya genelinde hem turizm hem de yerel ekonomi açısından zorlu bir sezon bekliyor" diye konuştu. (Şerife ÇOBAN)