Anayasa Mahkemesi (AYM), Nüfus Hizmetleri Kanunu'nda yer alan evlenen kadının nüfus kaydının kocasının hanesine taşınmasına yönelik hükmün iptal talebini karara bağladı. Resmi Gazete'de yayımlanan karara göre, mevcut uygulama anayasaya aykırı bulunmayarak iptal istemi oy çokluğuyla reddedildi.
Süreç, İstanbul 14. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin baktığı bir dava sırasında ilgili kanunun 23. maddesindeki düzenlemenin iptali için yüksek mahkemeye başvurmasıyla başladı. Başvuruda, kadının kendi adına bir nüfus kütüğüne sahip olamamasının eşler arası eşitlik ilkesine aykırı olduğu ve cinsiyete dayalı ayrımcılık yarattığı öne sürüldü.
İPTAL TALEBİ NEDEN REDDEDİLDİ?
Yüksek mahkeme, yaptığı hukuki inceleme sonucunda iptal talebini yerinde bulmadı. Gerekçeli kararda, nüfus kütüğünün idare tarafından tutulan teknik bir kayıt sistemi olduğuna dikkat çekildi.
Kadının kaydının eşinin hanesine taşınmasının, bireyin hukuki statüsü veya somut menfaati üzerinde doğrudan belirleyici bir etkisinin bulunmadığı aktarıldı. Bu doğrultuda düzenlemenin, anayasanın eşitlik, hukuk devleti ve ailenin korunması ilkelerine aykırılık teşkil etmediği ifade edildi.
KARŞI OY KULLANAN ÜYELERİN GEREKÇESİ NE OLDU?
Karara muhalif kalan 5 AYM üyesi ise çoğunluk görüşüne katılmayarak düzenlemenin iptal edilmesi gerektiği yönünde oy kullandı. Üyelerden dördünün ortak karşı oy gerekçesinde, kadının erkek eşin hanesine bağlı bir kayıt unsuruna dönüştürülmesinin, insan onuru ve eşitlik ilkesiyle bağdaşmadığı vurgulandı.
Farklı bir gerekçe sunan diğer üye ise uygulamanın anayasanın 10. maddesindeki kanun önünde eşitlik ve 41. maddesindeki ailenin korunması hükümlerine açıkça aykırı olduğunu bildirdi. İtirazlarda, uluslararası insan hakları hukukunda benimsenen kadın-erkek eşitliği standartlarının zedelendiği değerlendirmesinde bulunuldu.
