Kış ayları yaklaşırken elektrik faturalarında milyonlarca konut abonesini ilgilendiren yeni bir değişiklik tartışılıyor. Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) Genel Başkanı Mahir Ulutaş’ın kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerine göre, konut aboneleri için halen yıllık 4 bin kilovatsaat (kWh) olarak uygulanan yüksek tüketim sınırının 3 bin kWh seviyesine indirilmesi gündemde. Söz konusu değişiklik henüz kesinleşmiş resmi bir tarife kararı niteliği taşımıyor; yeni sınırın yürürlüğe girebilmesi için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından ilgili düzenlemenin karara bağlanması gerekiyor.
MEVCUT SİSTEM NASIL İŞLİYOR?
EPDK’nın mevcut düzenlemesine göre 2026 yılı için mesken abonelerinde Son Kaynak Tedarik Tarifesi kapsamına geçişte yıllık 4 bin kWh tüketim sınırı uygulanıyor. Bir konutun içinde bulunulan yıl veya bir önceki takvim yılındaki tüketiminin belirlenen sınırı aşması halinde, şartları oluşan ve ikili anlaşması bulunmayan tüketici ulusal tarife yerine yüksek tüketimli son kaynak tüketicileri için hesaplanan tarifeye geçebiliyor. Bu nedenle düzenleme, yalnızca belirli bir ayın tüketimine değil, yıllık toplam elektrik kullanımına bağlı olarak işliyor.
EPDK’nın 2026 yılına ilişkin açıklamasında, meskenler için sınırın bir önceki yıl uygulanan 5 bin kWh’den 4 bin kWh’ye indirildiği belirtilmişti. Kurumun verilerine göre bu düzenlemeden yaklaşık 2,5 milyon mesken abonesinin, başka bir ifadeyle yaklaşık yüzde 6’lık bir kesimin etkilenmesi öngörülmüştü. Şimdi tartışılan 3 bin kWh seviyesinin hayata geçirilmesi halinde ise sınırın daha düşük tüketim düzeylerine yaklaşması nedeniyle kapsamın genişlemesi bekleniyor.
SINIRIN DÜŞMESİ NEDEN ÖNEMLİ?
Son Kaynak Tedarik Tarifesi, ulusal tarifeden farklı bir fiyatlandırma mekanizmasına dayanıyor. Yüksek tüketimli tüketicilere uygulanacak bedel piyasa maliyetleriyle daha yakın ilişkili şekilde hesaplandığı için, sınırın aşılması faturada önemli bir değişiklik yaratabiliyor. Bu nedenle yıllık tüketim limitinin azaltılması, ulusal elektrik tarifesindeki birim fiyat doğrudan değiştirilmeden daha fazla abonenin farklı fiyatlandırma kapsamına girmesi sonucunu doğurabiliyor.
EMO Genel Başkanı Mahir Ulutaş da bu noktaya dikkat çekerek tüketim limitinin aşağı çekilmesini eleştirdi. Ulutaş, ulusal tarifeye doğrudan zam yapılmasa bile daha fazla hanenin yüksek tüketimli tüketici grubuna alınmasının vatandaşın ödediği faturayı artırabileceğini savundu. EMO’nun kamuoyuna yansıyan değerlendirmelerinde ayrıca elektrik faturalarındaki dağıtım maliyetlerinin son yıllardaki artışı ve enerji piyasalarındaki maliyet baskıları da gündeme getirildi.
KIŞ AYLARINDA TÜKETİM ARTIŞI RİSK OLUŞTURUYOR
Yıllık sınır uygulaması özellikle elektrikle ısınan, elektrikli termosifon kullanan, kalabalık nüfusa sahip veya gün içinde elektrik tüketimi yüksek olan haneler açısından önem taşıyor. Klima kullanımının yaygın olduğu Antalya ve Alanya gibi sıcak bölgelerde ise yaz aylarındaki soğutma tüketimi yıllık toplamı yükseltebiliyor. Dolayısıyla yalnızca kış aylarındaki fatura tutarına bakmak yerine abonelerin yıl boyunca oluşan toplam kWh tüketimini takip etmesi gerekiyor.
LİMİT AŞILDIĞINDA TARİFE HEMEN DEĞİŞMİYOR
Mevcut mevzuatta sınırın aşılması, aynı gün veya aynı faturada otomatik olarak yeni fiyatlandırmaya geçileceği anlamına gelmiyor. EPDK’nın açıkladığı uygulamaya göre tüketicinin ilgili yıllık sınırı aşmasının ardından, belirlenen geçiş takvimi çerçevesinde sonraki aylarda Son Kaynak Tedarik Tarifesi devreye giriyor. Bu nedenle abonelerin faturalarında yer alan tüketim miktarlarını ve geçmiş dönem toplamlarını kontrol etmesi, hangi tarifede bulunduğunu anlaması açısından önem taşıyor.
TÜKETİCİLER NE YAPABİLİR?
Elektrik aboneleri öncelikle faturalarındaki aylık tüketimi kWh cinsinden takip ederek yıllık toplamlarının belirlenen sınıra ne kadar yaklaştığını kontrol edebilir. Yüksek tüketim ihtimali bulunan hanelerde enerji verimliliği yüksek cihazların kullanılması, kullanılmayan elektrikli ekipmanların devreden çıkarılması, klima ve elektrikli ısıtıcıların kontrollü çalıştırılması toplam tüketimin azaltılmasına katkı sağlayabilir. Serbest tüketici şartlarını taşıyan aboneler ise mevzuat kapsamında farklı tedarikçilerle ikili anlaşma seçeneklerini de değerlendirebilir.
RESMİ KARAR BEKLENİYOR
Yıllık mesken tüketim sınırının 4 bin kWh’den 3 bin kWh’ye düşürülmesine ilişkin tartışmalar sürerken, tüketiciler açısından belirleyici olacak unsur EPDK’nın yayımlayacağı resmi karar olacak. Yeni sınırın kesinleşmesi halinde yürürlük tarihi, hangi tüketim dönemlerinin dikkate alınacağı ve uygulamanın ayrıntıları da resmi düzenlemeyle netleşecek. Bu nedenle mevcut aşamada 3 bin kWh sınırı kesinleşmiş bir uygulama olarak değil, gündemde bulunan olası bir düzenleme olarak değerlendiriliyor.
