Milyonlarca emeklinin ocak ayında alacağı zam oranları, açıklanan enflasyon verileriyle şekillenmeye başladı. SSK ve Bağ-Kur emeklileri için temmuz-ekim döneminde yüzde 8,29'luk artış kesinleşirken, hükümet kanadından gelen bütçe mesajları doğrultusunda maaşlara refah payı ya da seyyanen zam eklenmesi gündeme geldi.
Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Okan Güray Bülbül'ün değerlendirmelerine göre, yılın son iki ayında enflasyonun yüzde 2 ve yüzde 1 seviyelerinde gerçekleşmesi halinde altı aylık oran yüzde 12 bandına ulaşacak. Bu durumda memur ve memur emeklilerinin zam oranı ise yüzde 10 seviyesinde kalacak. Sadece enflasyon farkının alım gücünü korumada yetersiz kalacağı öngörüsüyle, ek iyileştirme çalışmaları hız kazandı.
MASADAKİ İKİ FARKLI ZAM FORMÜLÜ
Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz ve Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in bütçede gerekli payın ayrıldığına yönelik açıklamaları, ek zam beklentisini güçlendirdi. Uzmanlara göre hükümetin önünde iki temel seçenek bulunuyor. İlk formül, yüzde 12 olarak hesaplanan enflasyon farkına 8 puana kadar refah payı eklenerek toplam zammın yüzde 15 veya yüzde 20 seviyelerine çekilmesi. İkinci ve düşük maaşlılar için daha avantajlı görülen formül ise oransal artış yerine maaşlara doğrudan 5 bin TL ile 10 bin TL arasında seyyanen zam yapılması.
KÖK AYLIK VE SEYYANEN ZAM NEDEN ÖNEMLİ?
Refah payı uygulaması doğrudan kök aylıklara yansıtıldığı için, kök maaşı düşük olan emekliler yüzdelik artışlardan tam anlamıyla faydalanamama riski taşıyor. Seyyanen zam formülü ise orandan bağımsız olarak her emeklinin hesabına sabit bir tutar eklediği için, özellikle taban aylık alan gruptaki gelir adaletsizliğini gidermede en etkili yöntem olarak öne çıkıyor.
Halihazırda 23 bin 552 TL olan en düşük emekli aylığının, yüzde 12'lik standart bir artışla 26 bin 378 TL'ye yükselmesi bekleniyor. Ancak 5 milyondan fazla kişiyi ilgilendiren taban aylık artışının hayata geçebilmesi için Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) yeni bir yasal düzenleme yapılması şartı bulunuyor. Nihai kararın aralık ayı ortasında netleşmesi öngörülüyor.
