Antalya'nın Burdur kara yolu üzerinde, Çubukbeli mevkiini geçtikten sonra yer alan Ariassos Antik Kenti, Roma dönemine ait görkemli yapılarıyla tarihe ışık tutuyor. Yerel kaynakların aktardığına göre, kentin en iyi korunmuş anıtsal eseri olan Alexander Severus Kapısı, mimari detaylarıyla ziyaretçilerini bekliyor.
Antalya Kaleiçi'nin dünyaca ünlü simgesi Hadrian Kapısı'na (Üçkapılar) benzerliğiyle öne çıkan yapı, dört ayak üzerinde yükselen üç geçişli simetrik bir tasarıma sahip. Kapının her iki cephesinde yer alan dörder konsolun, inşa edildiği dönemde görkemli heykelleri taşıdığı düşünülüyor. Günümüze ulaşan bu detaylar, yapının sadece bir geçiş noktası değil, dönemin siyasi gücünü yansıtan bir eser olduğunu gösteriyor.
TARİHTEN SİLİNEN İMPARATORUN İZLERİ
Anıtsal yapının postamentlerinde bulunan yazıtlar, kapının Samos oğlu Diotimos adında varlıklı bir yerel yönetici tarafından yaptırıldığını ortaya koyuyor. Orta bölümde Roma İmparatoru Alexander Severus'u onurlandıran bir yazıt bulunsa da imparatorun adının kazınarak silinmiş olması tarihi bir gizem sunuyor.
DAMNATİO MEMORİAE CEZASI NE ANLAMA GELİYOR?
Roma İmparatorluğu'nda sevilmeyen veya ihanetle suçlanan liderlerin adlarının anıtlardan silinmesi işlemi olan 'damnatio memoriae' cezası, arkeologlar için yapının yaşını belirlemede kritik bir rol oynuyor. Yazıtta imparator için 'tanrısal' ifadesinin bulunmaması ve ismin ölümünden sonra silinmesi, kapının imparatorun hayatta olduğu MS 222-235 yılları arasında inşa edildiğini kanıtlıyor. Araştırmacılar Horsley ve Mitchell, yapının özellikle MS 231-233 yıllarındaki Pers zaferi anısına dikilmiş olabileceğini belirtiyor.
ANTALYA'NIN İÇ KESİMLERİNDEKİ KÜLTÜREL MİRAS
MS 3. yüzyılda kentin önemli isimlerinden olan Diotimos'un, gymnasionun yağ ihtiyacı için arazi bağışladığı ve MS 236-242 yılları arasında halk tarafından heykeli dikilerek onurlandırıldığı da biliniyor. Ariassos Antik Kenti'nin dağlık coğrafyasında yükselen bu zafer takı, Antalya'nın sadece sahil şeridindeki antik kentleriyle değil, iç kesimlerindeki tarihi zenginlikleriyle de kültür turizmi açısından taşıdığı yüksek potansiyeli gözler önüne seriyor.
