BİRLEŞMİŞ Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı UNESCO'nun 1972 yılında kabul ettiği Dünya Kültürel ve Doğal Mirasın Korunmasına Dair Sözleşmeye bağlı olarak oluşturulan Dünya Kültürel ve Doğal Mirası Listesi'nde 2026 yılı itibarıyla Türkiye'den 22 eser bulunuyor. 80 eser de Dünya Mirası Geçici Listesi'nde aday olarak yer alıyor. UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 49'uncu oturumu ise 27 Haziran- 7 Temmuz 2027 tarihleri arasında İstanbul'da yapılacak.
'TÜRKİYE'NİN SORUNU ADAY EKSİKLİĞİ DEĞİL'
Antalya Kent Konseyi Turizm Çalışma Grubu Başkanı Recep Yavuz, Hititler, Frigler, Urartular, Likyalılar, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı gibi dünyada bu kadar çok medeniyetin izlerini aynı coğrafyada taşıyan çok az ülke bulunduğuna dikkati çekerek, Anadolu'nun adeta yaşayan bir açık hava müzesi olduğunu söyledi. Türkiye'nin adaylık sürecinden bugüne önemli ölçüdeki 22 değerini listeye dahil etmeyi başardığını belirten Yavuz, "Türkiye'nin sorunu aday eksikliği değil. Tam tersine dünyanın en zengin geçici listelerinden birine sahibiz. Asıl mesele bu adayları Dünya Mirası seviyesine ulaştırabilmektir. Türkiye 80 adayla ülke olarak dünyada birinci, Antalya da 9 adayla şehir olarak ilk sırada" dedi.
YILLARDIR BEKLEYEN HAZİNELER
Antalya denildiğinde çoğu kişinin aklına deniz, kum ve güneş geldiğine değinen Recep Yavuz, "Ancak sahillerinde ve dağlarında bu kadar antik şehir olan başka bir tatil destinasyonu yok dünyada. Zaten Antalya'nın gerçek zenginliği de tarihidir. Xanthos zamanında listeye girmeseydı UNESCO'suz yıllarımız olacaktı. Ama bu yeterli değil. Antalya ile ilgili başvurular 2000'li yıllarda hızlandı. Araştırmalarıma göre dünyada hiçbir şehir Antalya kadar UNESCO Dünya Miras Listesi için adaya sahip değil. Seneye İstanbul'daki toplantıya katılıp, bunu komisyona anlatmak isterdim. Bugün UNESCO Geçici Listesi'nde yer alan Antalya değerleri ve başvuru tarihi şöyle; Karain Mağarası 1994 yılı. Kekova, Termessos-Güllük Dağı, Alanya ve Noel Baba Kilisesi 2000 yılı. Perge ve Likya şehirleri 2009. Aspendos 2015. Yivli Minare 2016" diye konuştu.
EN GÜÇLÜ ADAY TERMESSOS
Dünyanın en önemli destinasyonlarından Antalya'nın kültürel hamlesine önemli katkı yapacağına inandığı UNESCO mirası ümidi ve beklentisinin sürdüğünü dile getiren Yavuz, "Antalya'nın bu konudaki adayları çok güçlü ve önemli. Özellikle Termessos'un fazlasıyla listeye girmeyi hak ettiğini düşünüyorum. Bu listenin en dikkat çekici ismi hiç kuşkusuz Termessos, yalnızca olağanüstü bir antik kent değildir. Doğa ile tarihin kusursuz biçimde bütünleştiği eşsiz bir peyzajdır. Büyük İskender'in fethedemediği şehir olarak dünya tarihinin simge kentlerinden biridir, milli park içerisinde korunmuş ender arkeolojik alanlardan biridir. Bugün dünyanın birçok UNESCO alanı, Termessos kadar güçlü bir tarihi ve doğal bütünlüğe sahip değildir. Bu nedenle inanıyorum ki; Termessos yalnızca UNESCO kriterlerini karşılayan bir aday değildir. Aslında çoktan Dünya Mirası olmayı hak eden bir değerdir. Eksik olan, Termessos'un değeri değil, onu dünya standartlarında anlatacak, koruyacak ve yönetecek güçlü adaylık sürecidir" dedi.
UMUTLAR İSTANBUL'DAKİ OTURUMDA
İstanbul'da yapılacak UNESCO Dünya Miras Komitesi'nin 49'uncu toplantısının çok önemli olduğunu dile getiren Yavuz, "Türkiye'nin kültürel mirasını dünyaya yeniden anlatabilmesi açısından son derece önemli bir imkan sunuyor. Artık hedefimiz yalnızca yeni adaylar göstermek olmamalı. Asıl hedef, uluslararası ölçekte hazırlanmış dosyalarla, bilimsel temellere dayanan koruma anlayışıyla ve sürdürülebilir yönetim planlarıyla başarıya ulaşmak olmalıdır. Anadolu'nun kültürel mirası ise hala insanlığın ortak mirası olmayı sürdürüyor. Ben inanıyorum ki, İstanbul'da başlayacak yeni süreçte Türkiye yalnızca yeni Dünya Mirasları kazanmayacak, aynı zamanda kültürel mirasını koruma konusundaki vizyonunu da tüm dünyaya gösterecektir. Önümüzdeki yıl İstanbul'da mutlaka Termessos'un dosyası komisyona sunulmalı. 2-3 değerimizi listeye dahil etmeyi ve özellikle Antalya'ya bir UNESCO Mirası kazandırmayı hedeflemeliyiz. O gün geldiğinde kazanan yalnızca Termessos, Antalya olmayacaktır, kazanan Türkiye olacaktır" diye konuştu.
DÜNYADA 1273 MİRAS LİSTEDE
Dünyada 2026 yılında Kore Cumhuriyeti'ndeki 48'inci oturumda kabul edilen miraslarla birlikte 1273 miras yer alıyor. Bunlardan 991'i kültürel, 240'ı doğal ve 42'si karma (doğal ve kültürel) miraslar. 2026 yılı itibarıyla sözleşmeyi kabul eden 196 taraf devlet bulunuyor. Türkiye'nin söz konusu listede 20'si kültürel, 2'si karma olmak üzere 22 miras alanı yer alıyor. Henüz adaylık süreçleri tamamlanmayan miraslardan oluşan geçici listede, 196 devletten 190'ının miras alanları yer alıyor. Türkiye'nin geçici listede ilki 1994 yılında sunulan ve son olarak 2026 yılında 'ODTÜ Kampüsü/Yaşayan Modern Kültürel Peyzaj' miras alanının kaydıyla güncellenen şekliyle 73 kültürel, 4 karma ve 3 doğal olmak üzere toplam 80 mirası bulunuyor.
