Türkiye genelinde ilk el konut satışlarının toplam içindeki payı 2026’nın ilk iki ayında yüzde 30,44’e kadar geriledi. Alanya ve Antalya hattında da yüksek fiyatlar, maliyet baskısı ve krediye erişim sorunu nedeniyle ikinci el konut daha görünür hale geliyor.
Türkiye’de konut piyasası hareketli görünse de satışların iç yapısında dikkat çeken bir kırılma yaşanıyor. Toplam satışlar yüksek seyrini korurken, sektörün yakından izlediği sıfır konut satış payı belirgin biçimde geriliyor. Son veriler, alıcının artık daha çok ikinci el konuta yöneldiğini gösteriyor.
Bu tablo sadece büyükşehirleri ilgilendirmiyor. Alanya’da konut fiyatları neden yükseliyor, Antalya’da ikinci el ev neden daha çok satılıyor gibi soruların cevabı da tam burada düğümleniyor. Çünkü sıfır daire tarafında maliyet arttıkça, vatandaşın önüne çıkan ilk seçenek çoğu zaman ikinci el oluyor.
SIFIR KONUTUN PAYI SON YILLARIN EN DÜŞÜK DÜZEYİNDE
TÜİK verilerine göre 2017 yılında Türkiye’de satılan konutların yaklaşık yarısını ilk el satışlar oluşturuyordu. O dönemde 718 bin 104 adet ilk el konut satılmış, toplam içindeki payı da yüzde 48,10 olmuştu. 2018’de oran yüzde 48,74 seviyesinde kaldı. Ancak sonraki yıllarda tablo tersine döndü.
2019’da ilk el konut satış payı yüzde 39,15’e geriledi. 2020’de yüzde 32,96, 2021’de yüzde 32,77 seviyesine indi. 2022’de yüzde 33,65, 2023’te yüzde 33,27, 2024’te yüzde 33,40 ve 2025’te yüzde 32,43 olarak kayda geçti. 2026’nın Ocak-Şubat döneminde ise 71 bin 854 ilk el satış yapıldı ve toplam içindeki pay yüzde 30,44 ile son yılların en düşük seviyesine indi.
İKİNCİ EL NEDEN DAHA HIZLI GİDİYOR?
Piyasadaki temel kırılma, yeni konut üretim maliyetlerinde yaşanan artışla bağlantılı. İnşaat girdilerindeki yükseliş, arsa maliyetleri, işçilik ve finansman yükü sıfır konut etiketlerini yukarı taşıdı. Alıcı ise daha ulaşılabilir fiyat gördüğü ikinci ele yöneldi.
Bir başka etken de kredi tarafı. Faiz yükü arttığında vatandaş zaten pahalı olan sıfır daireye ulaşmakta daha çok zorlanıyor. Bu yüzden aynı mahallede, benzer metrekarede ama daha düşük fiyatlı ikinci el daire, çoğu aile için daha gerçekçi seçenek haline geliyor.
Bir de işin günlük hayat tarafı var. Ev arayan biri önce ilanlara bakıyor, sonra banka taksidine, peşinata, tapu masrafına dönüyor. Kağıt üstünde küçük görünen fark, mutfak masrafı ve kira yüküyle birleşince büyüyor. Tam da burada ikinci el konut öne çıkıyor.
ALANYA VE ANTALYA HATTINDA NE ANLAMA GELİYOR?
Alanya konut piyasası 2026 açısından bu veri önemli bir sinyal veriyor. İlçe, uzun süredir hem yerli hem yabancı alıcının takip ettiği bir pazar. Ancak yüksek etiketli yeni projeler karşısında, özellikle oturum amaçlı ev arayan kesimin ikinci ele kayması şaşırtıcı değil.
Antalya genelinde de benzer bir davranış dikkat çekiyor: sıfır konut yatırımcıyı cezbetse bile, oturmak için ev arayan vatandaş daha hesaplı seçenek peşine düşüyor. Özellikle merkez dışı mahallelerde, teslimi hazır ve pazarlık payı olan ikinci el daireler daha hızlı el değiştiriyor.
Bu da şunu gösteriyor; piyasada satış var ama o satışın yönü değişmiş durumda. Yeni konut üretimi vitrine çıkıyor, fakat alım kararında belirleyici olan şey artık daha çok fiyat dengesi ve erişilebilirlik. Yani mesele sadece ev almak değil, o evin aylık yükünü taşıyabilmek.
Kısacası grafik tuhaf görünse de sebep net. Sıfır konut fiyatları yükseldikçe ikinci el pazar büyüyor. Alanya gibi talebin canlı olduğu bölgelerde bu eğilim önümüzdeki aylarda da daha fazla konuşulacak gibi. Hele kredi koşulları gevşemezse.
