Türkiye genelinde 81 ilin 1975 ile 2020 yılları arasındaki kentsel yerleşim hareketlerini mercek altına alan kapsamlı bir analiz yayımlandı. Araştırma sonuçlarına göre, ülke genelindeki illerin büyük çoğunluğu batı yönüne doğru genişlerken, Antalya ve Isparta bu genel eğilimin tamamen dışına çıkarak doğu ekseninde büyüme gösterdi. Uzmanlar tarafından değerlendirilen verilere göre, Antalya'nın kentsel ağırlık merkezi söz konusu 45 yıllık dönemde yaklaşık 5,5 kilometre doğuya doğru yer değiştirdi.
Global Settlement Layer verileri temel alınarak hazırlanan rapora göre, Türkiye'deki 44 il ağırlıklı olarak batıya kaydı. Kentlerin gelişim yönünü belirleyen temel unsurlar arasında göç hareketleri, yeni ulaşım ağları ve yerleşim politikaları öne çıktı. Verilerde, batıya en fazla genişleyen ilin 7,3 kilometrelik değişimle Muğla olduğu aktarıldı. Öte yandan İstanbul ve Ankara'nın batı ile kuzey yönlü, Balıkesir'in kuzey, Konya'nın ise güney eksenli bir büyüme kaydettiği bildirildi.
ANTALYA'YI DOĞUYA HANGİ İLÇELER TAŞIDI?
Ülke genelindeki batı eğilimine karşın Antalya'nın zıt yönde büyümesinde doğu ilçelerinin artan bölgesel cazibesi başrolü oynadı. Araştırmayı yürüten uzmanların aktardığına göre, özellikle Alanya ve Manavgat ilçelerinde son yıllarda hız kazanan dev turizm yatırımları, artan konut projeleri ve genişleyen altyapı çalışmaları kentin gelişim rotasını doğrudan değiştirdi. Yeni yerleşim alanlarının ve ekonomik faaliyetlerin doğu aksında yoğunlaşması, Antalya'nın kentsel ağırlık merkezini belirgin bir şekilde bu iki büyük ilçeye doğru çekti.
BU BÜYÜME GELECEK PLANLARINI NASIL ETKİLEYECEK?
Kentsel büyüme yönünü somut verilerle ortaya koyan bu tablonun, bölgenin gelecekteki imar planları ve kamu yatırımları için temel bir referans belgesi olması bekleniyor. Alanya ve Manavgat koridorunda istikrarlı şekilde artan bu büyüme ivmesi, yeni ulaşım ağlarının, sağlık tesislerinin ve ticari alanların doğu aksına entegre edilmesini zorunlu kılıyor. Hızlı nüfus artışı ve yoğun göç alan bölgede, sürdürülebilir bir kentleşme modelinin ancak bu yönsel gelişim dikkate alınarak inşa edilebileceği ifade ediliyor. Özellikle turizm sezonundaki bölgesel yoğunluk da hesaba katıldığında, kentin doğuya kayan yerleşim yükünün güçlü bir altyapı ağıyla desteklenmesi gerektiği vurgulanıyor.
